18 Σεπτεμβρίου, 2020

Ο αγαπητότατος και γλυκομίλητος, συγγραφέας του άρθρου “Φτύστε τους”, πρώην μητροπολίτης Καλαβρύτων, του οποίου την ελευθερία του λόγου έχουμε υπερασπιστεί στο παρελθόν, να τα λέμε κι αυτά, Αμβρόσιος ενοχλήθηκε που ο καθηγητής γενετικής Μανώλης Δερμιτζάκης δήλωσε ότι πρώτα πρέπει να σταματήσει η θεία κοινωνία κι έπειτα να κλείσουν επιχειρήσεις, αναφερόμενος στα μέτρα κατά του κορονοϊού. Και αντέδρασε με ένα άρθρο που νομίζω ότι αξίζει να σχολιαστεί σχεδόν γραμμή προς γραμμή, γιατί είναι ενδεικτικό της ανατολίτικης κουλτούρας του, που εναντιώνεται στην ορθολογιστική σκέψη, την επιστήμη, αλλά και τη φιλελεύθερη κοσμική πολιτεία.

Επισημαίνω ότι ο Δερμιτζάκης πρότεινε πως μέσα στις προτεραιότητές μας πρέπει να είναι και η παύση της θείας κοινωνίας, ως πιθανής εστίας μετάδοσης. Το αντιπαρέβαλε αυτό με το κλείσιμο των επιχειρήσεων εννοώντας (δική μου ερμηνεία αυτή) ότι, ναι, να κλείσουμε και επιχειρήσεις, αλλά θα πρέπει να προέχει η οικονομία της θρησκείας. Ίσως και να εννοούσε ότι και η θρησκεία είναι μια επιχείρηση (πάλι δική μου ερμηνεία, εγώ είμαι ο κακεντρεχής, μην τον κατηγορήσετε).

Μπορεί κανείς να του καταλογίσει ότι δεν κομίζει ταυτόχρονα στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι η θεία κοινωνία και γενικότερα ο εκκλησιασμός ήταν στην πράξη, δηλαδή μελετημένα και μετρημένα, δραστηριότητες που προκάλεσαν αύξηση κρουσμάτων, όπως πχ έκαναν κάποιοι γάμοι ή κάποια πάρτυ κλπ. Ποιος θα τολμούσε βέβαια να τα βάλει με την Εκκλησία και να κάνει τέτοιες έρευνες; Αλλά, ΟΚ, δεν έχουμε τέτοια στοιχεία. Φυσικά, θα πρέπει να είναι εντελώς ανενημέρωτος κανείς για να ισχυριστεί ότι η θεία κοινωνία (χρήση κοινού σκεύους για όλους) και ο εκκλησιασμός (κλειστός χώρος με κίνδυνο συνωστισμού) δεν είναι και αυτά δραστηριότητες που χρήζουν ρύθμισης από την πολιτεία στην πρόληψη του κορονοϊού.

Θα μπορούσε, λοιπόν, ο Αμβρόσιος να είχε απαντήσει κάπως έτσι. Δεν είναι εκεί το πρόβλημά μου, γιατί φαίνεται πως δεν είναι εκεί το πρόβλημα ούτε του ίδιου του Αμβρόσιου. Προτίμησε να απαντήσει με ένα πλήθος δογματικών και αντιεπιστημονικών κραυγών, που συχνά γίνονται προσβολές και στοχεύουν τάχα μου στο διαχωρισμό των πεδίων δράσης του καθενός (θρησκευτικού ηγέτη vs επιστήμονα). Αυτός ο διαχωρισμός είναι που ο Αμβρόσιος αδυνατεί να καταλάβει. Ας δούμε τι είπε και προσθέτω ανάμεσα τα δικά μου σχόλια (με bold).

[Έναρξη απάντησης Αμβρόσιου]

ΑΠΑΝΤΑΜΕ ΣΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ κ. ΔΕΡΜΙΤΖΑΚΗ
ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
‘Ελλογιμώτατον Κύριον
κ. Μανώλην Δερμιτζάκην
Καθηγητήν Γενετικής
του Πανεπιστημίου Γενεύης

Ελλογιμώτατε κ. Καθηγητά,

Πολλήν αγανάκτησιν ησθάνθην εις τήν ψυχήν μου καθώς ανέγνωσα τις Δηλώσεις στον ΣΚΑΪ TV, τις αναφερόμενες στην μετάδοση της Θείας Κοινωνίας. Αποτολμήσατε και είπατε τα εξής φοβερά λόγια:

«Προτού σταματήσουν οι οικονομικές δραστηριότητες και κλείσουν επιχειρήσεις θα πρέπει να σταματήσει η θεία κοινωνία».

Σας ερωτώ, λοιπόν:

Με ποιό δικαίωμα αποφαίνεσθε επί θεμάτων, τα οποία εκφεύγουν της επιστημονικής αρμοδιότητός Σας;

– Γιατί οι τρόποι μετάδοσης ασθενειών είναι στην αρμοδιότητα του παπά και όχι του επιστήμονα! Αντίστοιχα ένας σουβλατζής θα μπορούσε να πει “από ψησταριές δεν ξέρεις, γιατί με βάζεις και φοράω μάσκα;”. Αντίστοιχα ένας καφετζής θα μπορούσε να πει “από καφέδες δεν ξέρεις, γιατί με αναγκάζεις να διατηρώ αραιά τα τραπέζια;”. Κλπ…

Έχετε μίαν ζωντανή σχέση με την Εκκλησία;
Εκκλησιάζεσθε ανελλειπώς κάθε Κυριακή;
Διαθέτετε πνευματικόν Πατέρα;
Εξομολογείσθε κατά καιρούς;
Μεταλαμβάνετε συχνά των Αχράντων Μυστηρίων;
Μελετάτε την Καινή Διαθήκη;
Μελετάτε βιβλία πνευματικού περιεχομένου;
Προσεύχεσθε ανελλειπώς πρωΐ καί βράδυ;

– Γιατί αυτά είναι τα εφόδια που πρέπει να έχει κάποιος για να μπορεί να μιλήσει για ασθένειες και το πώς μεταδίδονται στον πληθυσμό. Γιατί η λύση των προβλημάτων μας είναι η συνεχής μελέτη των ίδιων βιβλίων. Μάλιστα “πνευματικών” (εννοεί που να φέρουν υποκειμενικές και όχι επιστημονικές αλήθειες). Γιατί η προσευχή σώζει, αυτή έχει αυξήσει το προσδόκιμο ζωής, έχει κάνει καλύτερη την ποιότητα ζωής μας κλπ κλπ κλπ.

ΑΣΦΑΛΩΣ, ΟΧΙ!

– ΟΧΙ!

Είμαι βέβαιος γι’ αυτό, χωρίς να Σας γνωρίζω! Επομένως, αν και Καθηγητής Πανεπιστημίου, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΣΘΕ ΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΞ ΕΠΟΨΕΩΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ! Πρέπει να είσθε ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΣΧΕΤΟΣ με την Εκκλησία! Ίσως-ίσως και αυτό το «ΠΙΣΤΕΥΩ ΕΙΣ ΕΝΑ ΘΕΟΝ…» να μη το γνωρίζετε!

– Ναι, ας είναι άσχετος με την εκκλησία. Όχι, ας μην πιστεύει εις έναν θεό (ας μην πιστεύει και σε κανέναν εδώ που τα λέμε). Δεν έχουν αυτά κάτι να κάνουν με την επιστήμη του. Δεν έχουν να κάνουν κάτι με καμία φυσική επιστήμη, εδώ που τα λέμε. Το Πιστεύω πιστεύω πάντως ότι το γνωρίζει ο Δερμιτζάκης. Αλλά εντάξει τα ad hominem είναι από τα πιο εύκολα.

Και αυτά μεν ως προς την χριστιανική Σας ταυτότητα! Πρέπει όμως να είσθε ΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΣΤΟΙΧΕΙΩΤΟΣ και από Κοινωνικής απόψεως!

– Αφήνω μια αμφιβολία γιατί ΜΠΟΡΕΙ και να σημαίνει κάτι αυτή η γενικότητα. Ίσως εννοεί ότι το θρησκεύεσθαι είναι μια κοινωνική δραστηριότητα (που πράγματι είναι). Βέβαια, θα ισχυριζόταν κανείς, ένας κοινωνικά εγγράμματος και “στοιχειωμένος” άνθρωπος θα ήθελε να επιδείξει και κοινωνική ευθύνη, μη θέτοντας τους συμπολίτες του και τον εαυτό του σε αχρείαστο κίνδυνο.

Σας ερωτώ: Ποιά σχέση έχουν οι Επιχειρήσεις με την Εκκλησία;

– Αχέμ, γκουχ-γκουχ, πνίγηκα, με συγχωρείτε… ΜΠΟΡΕΙ κανείς να ισχυριστεί (ΚΑΠΟΙΟΣ ΚΑΚΟΠΙΣΤΟΣ ΚΑΚΕΝΤΡΕΧΗΣ ΚΑΚΟΒΟΥΛΟΣ) ότι η Εκκλησία είναι μια ωραιότατη επιχείρηση-μπίζνα. Αλλά δε θα το κάνω εγώ αυτό. Θα πω ότι εδώ η σχέση είναι μάλλον η εξής: ο Δερμιτζάκης ισχυρίζεται ότι, στην προσπάθεια να μειώσουμε τα σημεία συνωστισμού, μάλλον μεγαλύτερη προτεραιότητα έχει να αποφύγουμε συναθροίσεις αχρείαστες, όπως αυτές σε μια εκκλησία, παρά αυτές στις επιχειρήσεις. Πολύ προχώ και κοσμικό αυτό, πολύ νεοφιλελέ, το προσπερνάμε.

Η ημέρα της Εκκλησίας, δηλ. η ημέρα του Θεού, είναι η ΚΥΡΙΑΚΗ!

– Η ημέρα του κόβιντ είναι ΚΑΘΕ ΗΜΕΡΑ!

Αλλά την ημέρα της Κυριακής τα καταστήματα, και άρα και οι επιχειρήσεις, είναι κλειστά! Τα δε εστιατόρια βέβαια δεν λειτουργούν από τις 7.00′ έως τις 10.00′ το πρωΐ, τήν ώρα δηλ που λειτουργούν οι Ναοί!

– Χρήσιμες και πρακτικές πληροφορίες αυτές.

ΤΟ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

Φαίνεται, ότι ίσως είσθε ένας ΑΘΕΟΣ

– Το λέει λες και είναι κάτι κακό!

ή τουλάχιστον ένας ΑΣΧΕΤΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΝ ΑΝΘΡΩΠΟΣ!

– Λες και είναι κάτι κακό κι αυτό!

Γιατί, λοιπόν, ασχολείσθε με την Εκκλησία;

– Αχέμ, γκουχ-γκουχ, γιατί εκεί θα μαζευτούν άνθρωποι, οι άνθρωποι κολλάνε κόβιντ, κλπ κλπ κλπ.

Όπως αυτός που σημειώνει αυτές τις γραμμές, ως Μητροπολίτης, ΔΕΝ ΘΑ ΗΔΥΝΑΤΟ να ασχοληθεί με θέματα της ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ,

– ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ, ΝΑΙ, πέτυχε και κάτι!

κατά τον ίδιον τρόπον και Υμείς, ο Καθηγητής της Γενετικής, και όχι της ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ, δεν επιτρέπεται να ασχολείσθε με θέματα θεολογικά! «Καθήστε, λοιπόν, στ’ αυγά Σας», ίνα κατά την λαϊκήν παροιμίαν εκφρασθώ!

– Σύγχυση πεδίων για άλλη μια φορά. Δεν ασχολείται με τη θεολογία ο Δερμιτζάκης, ασχολείται με το πού έχουμε εστίες συνωστισμού. Θεολογία θα ήταν να κάνει ισχυρισμούς για τη φύση της αγίας τριάδας, αν ο πατέρας και ο υιός είναι ισότιμοι και τέτοια φοβερά ερωτήματα. Που, παρεμπιπτόντως, ως άνθρωπος θα είχε κάθε δικαίωμα να κάνει, και ας κάνει και λάθος, αλλά όχι, η θρησκεία είναι άλλο πεδίο, είναι χωράφι, αμπέλι αλλουνού, αυτού που ξέρει το ένα και μοναδικό και σωστό δόγμα.

Και επειδή αυθορμήτως επικαλέσθηκα την λαϊκή μούσα, ας μου επιτραπεί να επικαλεσθώ και την σοφία των αρχαίων προγόνων μας και να είπω πρός Υμας: Κύριε Καθηγητά «μή πέρα των πεδίλων»!!!!!

– Καλά, η σοφία των αρχαίων προγόνων μας είναι που μας οδηγεί μέσα στην πανδημία.

Επικαλούμαι το παράδειγμα του αρχαίου ζωγράφου καλλιτέχνη και σοφού Απελλή, ο οποίος, αφού ετοίμασε ένα καλλιτέχνημα, ένα ζωγραφικό πίνακα, προσκάλεσε έναν επαγγελματία της αγοράς, που έκανε σανδάλια, δηλ. ένα υποδηματοποιό της εποχής εκείνης, προκειμένου να του εκφράσει τη γνώμη του, ΕΑΝ ΤΑ ΣΑΝΔΑΛΙΑ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΩΣΤΑ ή ΟΧΙ!

– Εξαιρετικό παράδειγμα. Ταμάμ για paper, και έτοιμο για poster σε ιατρικό συνέδριο. Βλέπω ήδη τα citations να πέφτουν βροχή.

Ο σανδαλοποιός, αφού εξέφρασε την γνώμη του για τα σανδάλια, άρχισε να εκφέρει γνώμην και για άλλα σημεία του ζωγραφικού πίνακος! Οπότε ο Απελλής του είπε την ιστορική εκείνη φράση: Σας παρακαλώ «“Άχρι πεδίλων και μέχρι σφυρών, ω βέλτιστε. Ου γαρ θέμις σοι πέραν τούτων χωρείν”, δηλαδή μέχρι τα σανδάλια και τις σφύρες, φίλε. Γιατί δεν σου επιτρέπεται να προχωρείς πέρα από αυτά.»!

– Τουτέστιν, επιστήμονα, μην επιστημονεύεις μέσα στην Εκκλησία, οι φυσικοί νόμοι εκεί δεν ισχύουν. Είμαστε και λίγο εξουσία, δε σου επιτρέπεται! Σύγχυση πεδίου πάλι, κπ κλπ κλπ…

Επισφραγίζοντας, λοιπόν, και ο ταλαίπωρος εγώ την προς Υμάς επιτιμητική αυτή αναφορά μου, επαναλαμβάνω τα λόγια του Απελλή: «Μη πέρα της Γενετικής, Θεολογικά ΑΓΡΑΜΜΑΤΕ Κύριε Καθηγητά!» Τα της Θείας Κοινωνίας κλπ. αφήστε τα εις ημάς.

– Σύγχυση πεδίων κι εδώ, μην τα ξαναλέμε.

Με εντιμότητα και τιμή
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
+ Ο πρώην ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΚΑΙ ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ

[Τέλος απάντησης Αμβρόσιου)

Θα μου πείτε, τι τα θες όλα αυτά, μήπως δεν τα ξέρουμε, εκκλησία ληστεύει. Ε…

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, θρησκεία, πολιτικά | rss 2.0 | trackback | καθόλου σχόλια
20 Απριλίου, 2020

Οι Έλληνες πειθάρχησαν. Έμειναν οι περισσότεροι σπίτι την περίοδο της καραντίνας για να προστατέψουν και να προστατευτούν από τον κορονοϊό τηρώντας τα κρατικά μέτρα. Μάλιστα το κατάφεραν καλύτερα σχεδόν από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Ισοπέδωσαν την καμπύλη! Αλλά ήταν αυτό πειθαρχία;

Ήταν κάποιου είδους πειθαρχία αλλά όχι αυτή που θα ήθελα να δω. Δεν ήταν η πειθαρχία που δείχνει κανείς σε ένα κράτος το οποίο εμπιστεύεται και με το οποίο συνεργάζεται για ένα κοινό στόχο. Ήταν μια παθητική πειθαρχία. Ταυτόχρονα τέτοιο συντονισμό και κοινή ρητορική κράτους και ΜΜΕ δεν έχω ξαναδεί! (Ούτε στο δημοψήφισμα όπου ήμουν βέβαια αρχικά κατά αυτού και έπειτα υπέρ του ναι.)

Ήταν η πειθαρχία που δείχνουμε σε ένα πατερούλη, από τον οποίο τα περιμένουμε όλα, που στις υποχρεώσεις μας απέναντί του μονίμως γκρινιάζουμε και τις αποφεύγουμε αλλά και τον οποίο υπακούμε όταν βαράει το βούρδουλα ή μας νουθετεί  σα μικρά παιδιά. (Συμπαθέστατος ο κύριος Τσιόδρας αλλά αυτό το μοιρολόι κάθε απόγευμα το χόρτασα γρήγορα.)

Στα μέτρα ήμουν σε γενικές γραμμές υπέρ. Δε βρήκα τρόπο να ξεχωρίσω το όριο πέρα από το οποίο μια χώρα μπορούσε να καταλήξει να γίνει Ιταλία ή Ισπανία ή να διατηρήσει τον έλεγχο με ήπια μέτρα, όπως η Σουηδία (με τα μέχρι τώρα στοιχεία πάντα). Ένας λόγος παραπάνω για τα μέτρα ήταν ότι ο Έλληνας δεν πειθαρχεί αυτοβούλως. Πειθαρχεί υπό το κράτος επιβολής.

Δύο παρατηρήσεις ακόμα:

1. Η μόνη ουσιαστική συζήτηση για το θέμα, πέρα από τα απολύτως καθημερινά, μονότονα και βαρετά, δεν έγινε στην τηλεόραση, δεν έγινε στις εφημερίδες, δεν έγινε στις μεγάλες ενημερωτικές ιστοσελίδες. Έγινε στα social media και στα προσωπικά και μικρά blog. Μόνο εκεί ακούσαμε κάποια στοιχεία πολυφωνίας.

2. Οι Έλληνες δεν φοβήθηκαν τον κορονοϊό. Ίσα-ίσα είναι αρκετά θερμοκέφαλοι και “δε λογάνε θάνατο” (εκτός κι αν τους χτυπήσει την πόρτα, την πόρτα του σπιτιού τους, όχι κάποια κοντινή πόρτα άλλου). Αν τον είχαν φοβηθεί, θα είχαν μαζευτεί από την ώρα που έβλεπαν τα κρούσματα στην Ιταλία και όταν εμφανίστηκαν τα πρώτα κρούσματα εντός της χώρας.

Image by Miroslava Chrienova from Pixabay.

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις | rss 2.0 | trackback | καθόλου σχόλια
15 Φεβρουαρίου, 2020

Η ηθική είναι ένα ανθρώπινο δημιούργημα. Δεν είναι σταθερή και ενιαία ούτε χωρικά ούτε χρονικά. Άλλη ηθική έχει σήμερα η Δύση, άλλη η Ανατολή, άλλη η πόλη άλλη η επαρχία. Άλλη ηθική έχει η ομηρική εποχή, άλλη ο χρυσός αιώνας του Περικλή, άλλη η Ευρώπη του Διαφωτισμού και άλλη η σημερινή Ευρώπη. Αυτές είναι διαπιστώσεις στις οποίες εύκολα όλοι μπορούμε να συμφωνήσουμε.

Από το παραπάνω όμως είναι προφανές ότι η ηθική εξελίσσεται. Κάποτε ήταν αποδεκτή η δουλεία, ήταν απαράδεκτη η ομοφυλοφιλία, ήταν αδιανόητη η ισότητα ανδρών και γυναικών. Σκοπός αυτής της εξέλιξης, που γίνεται όχι χωρίς διαφωνίες και διαμάχες, είναι γενικά η ανθρώπινη ευημερία. Κι αυτή είναι μια γενική διαπίστωση στην οποία επίσης όλοι εύκολα συμφωνούμε.

Μπορεί ο Χίτλερ να είναι για εμάς προφανώς ανήθικος, ένα τέρας, αλλά για ένα μέρος της Γερμανίας του μεσοπολέμου δεν ήταν. Σκοπός του δεν ήταν να βλάψει τη χώρα του αλλά, με το διεστραμμένο τρόπου του, να την οδηγήσει στην ευημερία. Πιθανότατα κανένα σύστημα ηθικής ποτέ δεν είχε κακό σκοπό αρχικά, αν και σίγουρα πολλά εργαλειοποιήθηκαν στην πορεία.

Όμως, με το πέρασμα των χρόνων, τα συστήματα αυτά έγιναν όλο και πιο φιλελεύθερα και οικουμενικά. Δηλαδή σταμάτησαν να ενδιαφέρονται για την ευημερία μιας και μόνο ομάδας ανθρώπων, όπως οι πολίτες μιας περιοχής ή οι πιστοί μιας θρησκείας, και προσπάθησαν να αγκαλιάσουν κατά το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας εφαρμόζοντας μια λογική ίσων δικαιωμάτων στην ευημερία αυτή.

Να σημειώσουμε επίσης ότι και η ίδια η έννοια της ευημερίας είναι σχετική. Για το δυτικό πολίτη ευημερία είναι μια καλή ζωή με σπίτι, οικογένεια, πολιτισμό, παιδεία, υγεία κλπ ενώ για το βουδιστή μοναχό ευημερία μπορεί να είναι η απαλλαγή από τις επίγειες ανάγκες και η προσέγγιση μιας ιδεώδους πνευματικότητας σε ησυχία και απομόνωση. Αυτό δεν αλλάζει τη γενική συλλογιστική, εφόσον η ευημερία του καθενός δε βλάπτει τον άλλο άνθρωπο και του επιτρέπει ίσα δικαιώματα στη δική του ευημερία.

Όλοι λοιπόν θέλουμε και θέλαμε πάντα να είμαστε ηθικοί! Με τον τρόπο που προστάζει κάθε φορά η λογική μας, η παράδοσή μας, ο τόπος μας, η εποχή μας. Πού σταματάει όμως η ηθική μας; Ποιο είναι το όριο, πέρα από το οποίο δεχόμαστε να μην την εφαρμόζουμε; Δε ασκούμε βία κατά βούληση, αλλά, αν κάποιος μας επιτεθεί δεχόμαστε ότι μπορούμε να ασκήσουμε βία εναντίον σε άμυνα. Αλλά και τότε ακόμη η άμυνά μας πρέπει να είναι κάπως αναλογική της επίθεσης που δεχόμαστε. Αν κάποιος μας επιτεθεί με μια πινέζα δεν απαντάμε με ένα κανονιοβολισμό. Δεχόμαστε ότι σκοτώνουμε ζώα για να τα φάμε αλλά δεν τα σκοτώνουμε για διασκέδαση.

Φτάσαμε στα ζώα, λοιπόν! 🙂

Είμαστε έλλογα όντα, με τεχνολογικά μέσα και με σαφές σύστημα ηθικής -πλέον αναφέρομαι στις γενικές αρχές που η Δύση έχει καταστατικά συμφωνήσει να αποδέχεται. Αλλά το σύστημα της ηθικής μας παραδοσιακά δεχόμαστε ότι μπορεί να έχει μια ασυνέχεια όταν αναφερόμαστε στα ζώα. Δε σκοτώνουμε έναν άνθρωπο για να τον φάμε, αλλά σκοτώνουμε ένα ζώο για να το φάμε. Το κάναμε από τα προϊστορικά χρόνια. Μας έρχεται σαν κάτι φυσικό.

Αλλά κι αυτό εξελίχθηκε. Δεχτήκαμε ότι δε θα σκοτώνουμε ένα ζώο βασανιστικά επειδή θέλουμε να το φάμε. Εφόσον είμαστε στην ανάγκη να το σκοτώσουμε για την επιβίωσή μας κι εφόσον είμαστε έλλογα όντα, με τεχνολογικά μέσα και με σαφές σύστημα ηθικής, τουλάχιστον ας μην το κάνουμε βάρβαρα. Αυτή ήταν μια εξέλιξη που αποτυπώθηκε και στα νομικά μας συστήματα. Δεν είναι απλά μια ηθική σύσταση.

Το φιλοζωικό κίνημα της χορτοφαγίας έρχεται να επισημάνει πιο επιτακτικά αυτή τη λεπτομέρεια. Αυτό το σημείο ασυνέχειας, που παραδοσιακά δεχόμαστε κατά τα άλλα ως κάτι το φυσικό. Βρίσκει εκεί μια λογική ασυνέπεια. Διαπιστώνει ότι η ηθική μας διακόπτεται σε ένα σημείο χωρίς αυτό να έχει απαραιτήτως μια σαφή αιτιολογία.

Μπορούμε να επιχειρηματολογήσουμε εκατέρωθεν αν αυτή η σαφής αιτιολογία πράγματι υπάρχει ή όχι. Έχουμε ανάγκη να τρώμε ζώα, θα πει κάποιος, δεν επιβιώνουμε διαφορετικά. Μπορούμε να αντικαταστήσουμε τις ζωικές τροφές με άλλες, θα πει κάποιος άλλος. Είμαστε ανώτεροι από τα ζώα θα πει κάποιος παραπέρα. Αλλά πόσο διαφέρει ρεαλιστικά ένα ζώο από έναν άνθρωπο με νοητική υστέρηση ή ένα βρέφος, στα οποία αναγνωρίζουμε ίσα δικαιώματα στη ζωή.

Τι είναι αυτό που μας κάνει να θεωρούμε τη ζωή των ζώων τόσο κατώτερη και ασήμαντη απέναντι στη δική μας, ώστε να έχουμε πλήρη δικαιώματα πάνω της και, ενώ έχουμε τα μέσα να μειώσουμε τον πόνο που τους προκαλούμε, να μην το κάνουμε; Τι είναι αυτό που διακόπτει την ηθική μας όταν φτάνουμε στα ζώα; Προσωπικά πλέον δε μπορώ να βρω κάτι.

Μπορούμε όμως να γίνουμε όλοι τέλειοι ζεν μοναχοί στην κορυφή ενός βουνού και να τρεφόμαστε με πέντε αποξηραμένους σπόρους την ημέρα, χωρίς να πειράζουμε κανέναν; Εντάξει, ας μη γίνουμε ζεν. Το ερώτημα είναι κίβδηλο. Επειδή κάτι ιδεατό μοιάζει αδύνατο, αυτό δε σημαίνει ότι δε μπορούμε να επιδιώξουμε κάτι καλύτερο εντωμεταξύ. Μπορούμε να εξελίξουμε λίγο ακόμη την ηθική μας ώστε να γίνει ακόμη περισσότερο ανθρώπινη και οικουμενική;

Μπορούμε!

Κεντρική εικόνα από: Gemma Evans on Unsplash.


Τι κοιτάτε;

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, ηθική, χορτοφαγία | rss 2.0 | trackback | 1 σχόλιο
1 Δεκεμβρίου, 2019

Η περίπτωση Πατέρα, του πολιτευτή από τα Τρίκαλα που “παρακάλεσε” προεκλογικά τον πρωθυπουργό να τον “σκεφτεί” όταν θα έρθει η ώρα επιλογής διευθυντών νοσοκομείων έγινε γνωστή αρχικά λόγω της ηλικίας του (76 χρόνια) που από κάποιους θεωρήθηκε υπερβολική για διοικητική θέση. Προσωπικά αυτή η ηλικιακή διάκριση δε με αφορά καθόλου και την καταδικάζω.

Επίσης το θέμα δεν το σχολιάζω με αφορμή τη συγκεκριμένη κυβέρνηση και το συγκεκριμένο πρωθυπουργό. Είμαι βέβαιος ότι οι πρακτικές συναλλαγής ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα και τις διοικητικές δομές του κράτους είναι διαχρονική. Και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα.

Η περίπτωση Πατέρα, έχει ουσία κυρίως λόγω της συναλλαγής αυτής που αποκαλύπτεται περίτρανα και χωρίς πολλές περιστροφές στην παρακάτω συνέντευξή του στον τηλεοπτικό ΣΚΑΙ. Στη συνέντευξη αυτή διαγράφονται ανάγλυφα και συμπυκνωμένα, μέσα σε λίγα λεπτά, όλες οι παθογένειες του ελληνικού κράτους:

Στο βίντεο αυτό παρατηρεί κανείς με τρόμο τον κύριο Πατέρα να περιγράφει πώς ζήτησε προεκλογικά από τον πρωθυπουργό να τον προτιμήσει σε θέση διευθυντή νοσοκομείου με αντάλλαγμα την πολιτική στήριξη από το “στρατό” των ψηφοφόρων που αυτός επηρεάζει στην περιοχή του. Ταυτόχρονα το κάνει αυτό με σχεδόν αγαθή αφέλεια και το παρουσιάζει, όχι σα συναλλαγή, αλλά σαν κάτι το φυσιολογικό, σα μια καθημερινή συζήτηση, σα μια παράκληση. Γιατί για αυτόν μάλλον κάτι τέτοιο είναι!

Λέξη προς λέξη η συνέντευξη είναι μια αποκρυστάλλωση των μεγαλύτερων προβλημάτων του ελληνικού κράτους αλλά και όσων περιστρέφονται γύρω από αυτό. Οι δημοσιογράφοι που στήριξαν τον πρωθυπουργό παρακολουθούν παγωμένοι και ρωτάνε απανωτά τις ίδιες ερωτήσεις, ελπίζοντας ο Πατέρας να δώσει μια διευκρίνιση που να αλλάζει κάπως τις εντυπώσεις. Ο Πατέρας να επαναλαμβάνει με φυσικότητα ξανά και ξανά τα ίδια λόγια χαμογελαστός. Οι κομματικοί στρατοί. Οι μεταπηδήσεις από κόμμα σε κόμμα για λόγους τακτικής. Το πελατειακό κράτος. Και όλοι εμείς μουδιασμένοι να το σχολιάζουμε καφενειακά και να συνεχίζουμε τις ζωές μας.

Στα 4,5 χρόνια ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και σε όλη την περίοδο της κρίσης και ακόμη και τώρα, σήμερα, ο δημόσιος διάλογος αναλώνεται σε συζητήσεις εντυπώσεων και ψευτοϊδεολογικών αντιπαραθέσεων. Αποτυγχάνουμε συνεχώς να εστιάσουμε σε -και να ζητήσουμε από τους πολιτικούς μας ένα- καλύτερο και αποτελεσματικότερο κράτος με ανοιχτές διαδικασίες.

Μέσα στην πόλωση, στην οποία δεχόμαστε να συμμετάσχουμε, αποτυγχάνουμε να τιμωρήσουμε τους βασικούς υπαίτιους ή να αναδείξουμε νέες και ουσιαστικές προτάσεις, προτιμώντας τις λογικές των άκρων και των δύο δρόμων. Όχι όλοι μας βέβαια, αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση.

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, πολιτικά | rss 2.0 | trackback | καθόλου σχόλια
22 Σεπτεμβρίου, 2019

Για το GDPR (το Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων, το ΓΚΠΔ, τον General Data Protection Regulation) της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα έχουμε ξαναπεί. Τέθηκε σε ισχύ το Μάιο του 2018 και αφορά στον τρόπο με τον οποίο μπορεί κανείς να επεξεργάζεται τα προσωπικά δεδομένα άλλων νόμιμα, εφόσον τους έχει ενημερώσει για αυτό, εφόσον αυτοί έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους για αυτό, κλπ κλπ κλπ, και υπό κάποιους όρους όπως ότι η συγκατάθεση πρέπει να μπορεί να αρθεί ή ότι κανείς πρέπει να μπορεί να έχει πρόσβαση στα δεδομένα του, κλπ κλπ κλπ. Γενικά είναι ένα πλήρες κανονιστικό πλαίσιο για τους Ευρωπαίους πολίτες, κάτι που πριν είχαμε κάπως αποσπασματικά και, τελοσπάντων, στα Ελληνικά μπορείς να διαβάσεις σχετικά πολλά ωραία και έγκυρα στο Lawspot.

Η συγκατάθεση που δίνει το άτομο σε εκείνον που επεξεργάζεται τα δεδομένα του (ώστε να του επιτρέψει ρητά την επεξεργασία αυτή εφόσον το άτομο έχει ενημερωθεί πλήρως και επαρκώς) είναι μια βασική αρχή του GDPR. Αυτή την περίοδο βλέπουμε να εφαρμόζεται στο διαδίκτυο κατά κόρον η υπηρεσία Quantacast, η οποία έρχεται να δώσει μια αυτοματοποιημένη λύση και σε πρώτο επίπεδο δωρεάν λύση στο πρόβλημα της λήψης της συγκατάθεσης. Μέσα σε ένα καλοκαίρι έχει πάρει μάλιστα διαστάσεις μόδας. Πολλές μεγάλες ελληνικές ιστοσελίδες την έχουν υιοθετήσει. Αλλά την έχουν υιοθετήσει εντελώς λανθασμένα!

Ας δούμε το γιατί:

If the data subject’s consent is to be given following a request by electronic means, the request must be clear, concise and not unnecessarily disruptive to the use of the service for which it is provided.

ή

Εάν η συγκατάθεση του υποκειμένου των δεδομένων πρόκειται να δοθεί κατόπιν αιτήματος με ηλεκτρονικά μέσα, το αίτημα πρέπει να είναι σαφές, περιεκτικό και να μην διαταράσσει αδικαιολόγητα τη χρήση της υπηρεσίας για την οποία παρέχεται.

Νομίζω ότι η παρακάτω εικόνα μιλά από μόνη της και αποδεικνύει πόσο δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα διαταράσσεται η χρήση της υπηρεσίας:

Για όποιον δεν πείθεται, ας κάνει μια προσπάθεια έστω να διαβάσει την πολιτική απορρήτου, αυτή που του εξηγεί υπό τι όρους δίνει τη συγκατάθεσή του. Δεν είναι και τόσο εύκολο μιας και πρέπει πρώτα να δώσει τη συγκατάθεσή του. Ινσέψιον; Όχι και τόσο. Μάλλον φαύλος κύκλος. Ιδού η ντροπαλή πολιτική προστασίας, κρυμμένη πίσω από την κουρτίνα της συγκατάθεσης:

Ακόμη ο GDPR ορίζει ότι:

In accordance with Council Directive 93/13/EEC (1) a declaration of consent pre-formulated by the controller should be provided in an intelligible and easily accessible form, using clear and plain language and it should not contain unfair terms. For consent to be informed, the data subject should be aware at least of the identity of the controller and the purposes of the processing for which the personal data are intended.

ή

Σύμφωνα με την οδηγία 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου, θα πρέπει να παρέχεται δήλωση συγκατάθεσης, διατυπωμένη εκ των προτέρων από τον υπεύθυνο επεξεργασίας σε κατανοητή και εύκολα προσβάσιμη μορφή, με σαφή και απλή διατύπωση, χωρίς καταχρηστικές ρήτρες. Για να θεωρηθεί η συγκατάθεση εν επιγνώσει, το υποκείμενο των δεδομένων θα πρέπει να γνωρίζει τουλάχιστον την ταυτότητα του υπευθύνου επεξεργασίας και τους σκοπούς της επεξεργασίας για την οποία προορίζονται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.

Αν κάνει λοιπόν κάποιος την απόπειρα να μελετήσει τη σαφή και απλή διατύπωση αντιμετωπίζει κάτι τέτοιο (προσοχή στα scrollbars, έχει πολύ διάβασμα):

Ενώ αν προσπαθήσει να προσδιορίσει την ταυτότητα υπεύθυνου επεξεργασίας βρίσκεται αντιμέτωπος με κάτι τέτοιο (εδώ το scroll είναι για τενοντίτιδες):

Έχει πάει λοιπόν περίπατο η απλή και κατανοητή γλώσσα και η ενημέρωση του χρήστη σχετικά με το ποιος θα έχει πρόσβαση στα προσωπικά του δεδομένα και για ποιο λόγο. Ο χρήστης μπήκε για να διαβάσει ένα άρθρο στα γρήγορα και, αντί αυτού, του παρουσιάζουμε μια εξαντλητική λίστα όρων και ονομάτων εταιρειών που είναι πρακτικά αδύνατο να χειριστεί και να… επεξεργαστεί ο ίδιος. Αναγκαστικά λοιπόν θα δεχτεί τα πάντα. Ή δε θα δεχθεί τίποτα. Και οι δύο εκδοχές είναι μάλλον ανεπιθύμητες.

Η συγκατάθεσή του δηλαδή δε θα είναι αυτό:

‘consent’ of the data subject means any freely given, specific, informed and unambiguous indication of the data subject’s wishes by which he or she, by a statement or by a clear affirmative action, signifies agreement to the processing of personal data relating to him or her;

ή

«συγκατάθεση» του υποκειμένου των δεδομένων: κάθε ένδειξη βουλήσεως, ελεύθερη, συγκεκριμένη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει, με την οποία το υποκείμενο των δεδομένων εκδηλώνει ότι συμφωνεί, με δήλωση ή με σαφή θετική ενέργεια, να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν,

Η κορυφαία ασυνέπεια της παραπάνω αντιμετώπισης βέβαια δεν είναι κάποιο από τα παραπάνω. Έχει και χειρότερα. Η παρωδία αποκαλύπτεται ρίχνοντας κανείς μια κλεφτή ματιά πίσω από την κουρτίνα της συγκατάθεσης. Πίσω από την κουρτίνα όλα αυτά για τα οποία ο χρήστης ερωτάται για τη συγκατάθεσή του έχουν ήδη συντελεστεί. Οι διαφημίσεις έχουν τρέξει, τα scripts έχουν τρέξει και τα δεδομένα του έχουν μοιραστεί όπου επρόκειτο να μοιραστούν. Δηλαδή μια τρύπα στο νερό.

Disclaimer:

Να ξεκαθαρίσω ότι τα παραπάνω παραδείγματα δεν τα διάλεξα για να ξεχωρίσω την ιστοσελίδα που προφανώς εύκολα κανείςμπορεί να διακρίνει την ταυτότητά της. Η παραπάνω μεθοδολογία χρησιμοποιείται, όπως είπα και στην αρχή κατά κόρον στις μέρες μας. Διάολε, τη ζητάνε οι ίδιοι οι πελάτες που αντιγράφουν ο ένας τον άλλο!

Και είναι ξεκάθαρο ότι μερικά από τα πράγματα που ζητά ο GDPR, αν τα θεωρήσουμε με το κιλό, τότε η αγορά θα έχει μεγάλο πρόβλημα, κανένα site δε θα μπορεί με ένα απλό τρόπο να πάρει καν στατιστικά για τη χρήση του και αυτό για μια ενημερωτική ιστοσελίδα είναι πρόβλημα βιωσιμότητας. Για την ώρα περιμένουμε και τον ePrivacy που θα ξεκαθαρίσει πολλά.

Οι διαφημίσεις και ο διαμοιρασμός των δεδομένων του χρήστη για διαφημιστικούς λόγους είναι ένα άλλο πράγμα, βέβαια, που χρειάζεται πάρα πολύ προσοχή, ώστε ένα απολύτως απαραίτητο στοιχείο της αγορά, η διαφήμιση, να διενεργείται με τρόπο που να μην προσβάλει τα δικαιώματα των χρηστών.

εκτύπωση Κατηγορίες: GDPR, διαδίκτυο | rss 2.0 | trackback | καθόλου σχόλια
21 Σεπτεμβρίου, 2019

Το Σύνταγμά μας θα περίμενε κανείς να εξασφαλίζει απλά και με λίγα λόγια την ανεξιθρησκία και το διαχωρισμό Εκκλησίας-Κράτους. Ειδικά αυτό το τελευταίο, δε, ίσως και να μην είναι καν απαραίτητο. Γιατί άμα δεν αναφέρεις για σύνδεση Εκκλησίας-Κράτους πουθενά, ε, τότε η επαγωγική λογική λέει ότι δεν υπάρχει και τέτοια. Αλλά, άντε, μέχρι εκεί. Ναι; Αν διαφωνείς με κάτι ως εδώ, δεν έχει νόημα να διαβάσεις παρακάτω.

Ας δούμε τι λέει το Σύνταγμα της Ελλάδος (εδώ και σε PDF) σχετικά με τη θρησκεία.

Καταρχάς ξεκινά με το:

Εις το όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος

Χαμένο το παιχνίδι από τα αποδυτήρια. Άντε να μιλήσεις για ανεξιθρησκίες και διαχωρισμό Εκκλησίας-Κράτους μετά. Πάντως δεν ξέρω καν τι πάει να πει το παραπάνω. Ότι το Σύνταγμα είναι αφιερωμένο στην Αγίας και Ομοούσιο και Αδιαίρετο Τριάδα; Ότι αυτή είναι που το διαφυλάσσει; Ότι σε αυτή ορκίζονται όσοι το διαφυλάσσουν; Ελπίζω τίποτα από αυτά. Δε βλέπω και κάτι άλλο που να βγάζει νόημα.

Και συνεχίζει το Σύνταγμα:

Επικρατούσα θρησκεία στην Ελλάδα είναι η θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού.

Υποθέτει κανείς ότι τακτικά μετριέται αυτό στατιστικά και βγαίνει ένα συμπέρασμα, το οποίο αντανακλάται και στο Σύνταγμα. Βέβαια τι δουλειά έχει το Σύνταγμα να κάνει αυτή τη διαπίστωση; Τι το νοιάζει; Μήπως είναι δουλειά του να κάνει τέτοιες διαπιστώσεις. Μήπως για να διαφυλάξει αυτή την επικρατούσα θρησκεία; Κακεντρέχειες.

Κακεντρέχειες, αλλά λίγο πιο μετά:

Το κείμενο της Αγίας Γραφής τηρείται αναλλοίωτο. Η επίσημη μετάφρασή του σε άλλο γλωσσικό τύπο απαγορεύεται χωρίς την έγκριση της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ελλάδας και της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας στην Κωνσταντινούπολη.

Δηλαδή το Σύνταγμα νοιάζεται τόσο πολύ για την ανεξιθρησκία και το διαχωρισμό Εκκλησίας-Κράτους που προβαίνει σε ειδικές διευκρινίσεις για το τι γλώσσα θα πρέπει να έχει το κείμενο μιας εκ των θρησκειών των πολιτών του και ποια αρχή θα το κρίνει αυτό. Θα μου πείτε αυτή η θρησκεία είναι και η επικρατούσα! Να μην τη διαφυλάξουμε; Αλλά αυτό το σχολιάσαμε παραπάνω. Μην επανερχόμαστε.

Επανέρχεται όμως το Σύνταγμα και αντιφάσκει:

Κάθε γνωστή θρησκεία είναι ελεύθερη και τα σχετικά με τη λατρεία της τελούνται ανεμπόδιστα υπό την προστασία των νόμων.

Δηλαδή τι ανεμπόδιστα, όταν μία θρησκεία είναι επικρατούσα με τη βούλα, ενώ ακόμη και αυτή η θρησκεία είναι επικρατούσα μόνο σε κάποια συγκεκριμένη εκδοχή της, αφού δεν επιτρέπεται ούτε καν η μετάφραση του βασικού της κειμένου σε άλλη γλώσσα, εκτός κι αν το επιτρέψει αυτό η Αυτοκέφαλη αρχή της. Και πώς δίνει το κράτος τέτοια εξουσία σε μια θρησκευτική αρχή μέσω του Συντάγματος εφόσον έχουμε διαχωρισμό Κράτους-Εκκλησίας;

Αλλά το Σύνταγμα προστατεύει όλες τις θρησκείες:

Καθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους στοχασμούς του τηρώντας τους νόμους του Κράτους […] Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η κατάσχεση, με παραγγελία του εισαγγελέα, μετά την κυκλοφορία: α) για προσβολή της χριστιανικής και κάθε άλλης γνωστής θρησκείας […]

Καλά το πήγαινε μέχρι το “κατ’ εξαίρεση”. Άρα υπάρχει κάποιος κριτής που κρίνει αν κάποιοι στοχασμοί είναι προσβλητικοί για μια θρησκεία ή όχι! Φυσικά κάθε θρησκεία έχει να ωφεληθεί από αυτό και πόσο μάλλον η επικρατούσα. Αλλά ευτυχώς έχουμε διαχωρισμό είπαμε κι έτσι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Ευτυχώς που ο κριτής της προσβλητικότητας εδώ δεν είναι πάλι κάποια θρησκευτική αρχή!

Μιλώντας παρακάτω για τους Βουλευτές, το Σύνταγμα:

Αλλόθρησκοι ή ετερόδοξοι βουλευτές δίνουν τον ίδιο όρκο σύμφωνα με τον τύπο της δικής τους θρησκείας ή του δικού τους δόγματος.

Ποιοι είναι οι αλλόθρησκοι και ποιοι οι ομόθρησκοι; Με βάση τι; Φυσικά με την επικρατούσα θρησκεία! Αυτή στην οποία το Σύνταγμα δε δίνει προβάδισμα ενώ σέβεται την ανεξιθρησκία και έχουμε και διαχωρισμό κλπ κλπ κλπ, πάλι τα ίδια θα λέμε.

Εντωμεταξύ λίγο πιο πριν έχει ορίσει ότι:

Οι βουλευτές πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους δίνουν στο Βουλευτήριο και σε δημόσια συνεδρίαση τον ακόλουθο όρκο: «Ορκίζομαι στο όνομα της Αγίας και Ομοούσιας και Αδιαίρετης Τριάδας να είμαι πιστός στην Πατρίδα και το δημοκρατικό πολίτευμα, να υπακούω στο Σύνταγμα και τους νόμους και να εκπληρώνω ευσυνείδητα τα καθήκοντά μου».

Εντάξει τους επιτρέπει να ορκιστούν σε ό,τι θέλουν τελικά, άλλωστε κάτι διαφορετικό θα ήταν οριακά αστείο, αν όχι επικίνδυνο, αλλά παρολαυτά δεν παραλείπει να δώσει για μια ακόμη φορά το στίγμα της σχέσης του με την επικρατούσα θρησκεία.

Σχετικά με την παιδεία:

Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και τη διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες.

Αν με το “θρησκευτική συνείδηση” εννοεί την ενημέρωση των παιδιών για την έννοια της θρησκείας και τις διάφορες θρησκείες του κόσμου, κάτι σαν θρησκειολογία ή απλά ιστορία, βρε παιδί μου, τότε να πάω πάσο. Αλλά είναι έκφραση που αφήνει πολύ χώρο για παρεξηγήσεις. Γιατί να έχουμε παρεξηγήσεις αφού υποτίθεται ότι έχουμε απερίφραστα δηλώσει την επιθυμία μας για ανεξιθρησκία;

Τα παραπάνω είναι μια πρόχειρη ανάγνωση του Συντάγματος και των αναφορών του στη θρησκεία. Είναι προφανές ότι το Σύνταγμα κόπτεται και μάλιστα πολύ για τη θρησκεία και τη σχέση του με αυτή αλλά και τη σχέση του Κράτους με την Εκκλησία, που εκφράζει την “επικρατούσα” θρησκεία.

Κλείνω και με μερικά εδάφια του Συντάγματος για τα οποία μπορούμε πράγματι να είμαστε περήφανοι σχετικά με τη θρησκεία:

Όλοι όσοι βρίσκονται στην Ελληνική Επικράτεια απολαμβάνουν την απόλυτη προστασία της ζωής, της τιμής και της ελευθερίας τους, χωρίς διάκριση εθνικότητας, φυλής, γλώσσας και θρησκευτικών ή πολιτικών πεποιθήσεων.

Η ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης είναι απαραβίαστη.

Κάθε γνωστή θρησκεία είναι ελεύθερη και τα σχετικά με τη λατρεία της τελούνται ανεμπόδιστα υπό την προστασία των νόμων.

Κανένας δεν μπορεί, εξαιτίας των θρησκευτικών του πεποιθήσεων, να απαλλαγεί από την εκπλήρωση των υποχρεώσεων προς το Κράτος ή να αρνηθεί να συμμορφωθεί προς τους νόμους.

Αλλά μπορούμε και καλύτερα!

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, θρησκεία, πολιτικά | rss 2.0 | trackback | καθόλου σχόλια
13 Σεπτεμβρίου, 2019

Αυτές τις μέρες κυκλοφορεί στις ειδήσεις μια έρευνα της Αρχής Διασφάλισης Ποιότητας στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια εκπαίδευση που αναφέρει (και ουχί “μετράει”, όπως την εμφανίζουν καταστροφολογώντας τα ΜΜΕ) το λειτουργικό αναλφαβητισμό ως στατιστικά συνδεόμενο με τους βαθμούς των παιδιών στα σχολεία. Δε θα διαφωνήσω ότι μια τέτοια σύνδεση είναι καταρχάς λογική. Αλλά τι είναι τελικά αυτός ο λειτουργικός αναλφαβητισμός; Μετριέται; Έχει μετρηθεί ποτέ; Πέρα από να συνδεθεί με τα γενεσιουργά του αίτια;

Από το ελληνικό βικιλεξικό: “λειτουργικός αναλφαβητισμός είναι η κατάσταση ατόμων που έχουν διδαχθεί γραφή κι ανάγνωση αλλά δεν τις χρησιμοποιούν”.

Από την αγγλική βικιπαίδεια δύο εκδοχές: 1) “Functional illiteracy is reading and writing skills that are inadequate to manage daily living and employment tasks that require reading skills beyond a basic level.” 2) (UNESCO 1978) “A person is functionally illiterate who cannot engage in all those activities in which literacy is required for effective functioning of his group and community and also for enabling him to continue to use reading, writing and calculation for his own and the community’s development.”

Από την ίδια την έκθεση (σελ 120): “Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός αναφέρεται στα επίπεδα εγγραμματισμού (literacy)που δεν επαρκούν για την πλήρη αποτελεσματική συμμετοχή σε μια προηγμένη τεχνολογική κοινωνία. Προσδιορίζει τους εφήβους με χαμηλό εγγραμματισμό ή τους ενήλικους που παρακολούθησαν το σχολείο, αλλά οι οποίοι, για διάφορους λόγους, είτε δεν ολοκλήρωσαν την εκπαίδευσή τους είτε άλλως την ολοκλήρωσαν, χωρίς, όμως, να αποκτήσουν το αναμενόμενο επίπεδο δεξιοτήτων ανάγνωσης.”

Άρα ο λειτουργικός αναλφαβητισμός συνδέεται με τη συμμετοχή ενός ατόμου σε μια κοινωνία και τη δυνατότητά του, από τη μια πλευρά, να επαυξήσει τις δικές του δυνατότητες μέσα σε αυτήν και, από την άλλη, να συμμετάσχει και στην ίδια την κοινωνία με θετικό τρόπο. Πρόκειται για ένα κοινωνικό πρόβλημα και είναι πολύ πιο σύνθετο από τον αναλφαβητισμό ή τις γλωσσικές δεξιότητες ενός ατόμου.

Επεκτείνεται σε άλλες δεξιότητες, όπως απλοί υπολογισμοί (αριθμητική), κατανόηση κειμένου, πληροφορική/διαδίκτυο κλπ. Όλες αυτές οι δεξιότητες είναι μόνο μια προσπάθεια να τμηματοποιήσω και να κατατάξω την αδυναμία του λειτουργικά αναλφάβητου ατόμου να λειτουργήσει σε ένα επιχειρηματικό περιβάλλον, σε ένα οικονομικό περιβάλλον, σε ένα πολιτικό περιβάλλον, σε ένα εργασιακό περιβάλλον, να ενημερωθεί, να ταξιδέψει, να εξελιχθεί, να πετύχει στόχους ζωής. Όλοι αυτοί οι όροι δε βλέπω να καταγράφονται κάπου συστηματικά.

Και σίγουρα δεν είδα κάποιον τρόπο να τον μετρήσουμε. Η έκθεση της Α.ΔΙ.Π.Π.Δ.Ε αναφέρει τη συσχέτιση που θεωρεί ότι υπάρχει με τις βαθμολογίες των μαθητών σε πρωτοβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση. Και αναφέρει ότι ανατρέποντας την κακή απόδοση των μαθητών κάνουμε ένα βήμα προς τη μείωσή του. Όμως η άποψη αυτή δεν είναι επιστημονική, δεν είναι τεκμηριωμένη. Για να αποκτήσει αξία πρέπει να γίνει κάτι παραπάνω από απλή διαισθητική παρατήρηση.

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις | rss 2.0 | trackback | καθόλου σχόλια
12 Σεπτεμβρίου, 2019

Μπορούμε άραγε να μιλήσουμε με μια φράση για τον “ευρωπαϊκό τρόπο ζωής“; Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι, μάλιστα καθώς ακόμη διευρύνεται, μια ετερογενής ομάδα χωρών, κρατών και κοινωνιών. Μικρή σχέση έχει ο Γάλλος με τον Έλληνα και ο Ισπανός με τον Ούγγρο. Εκτός βέβαια κι αν τους συγκρίνουμε όλους αυτούς με έναν Πακιστανό! Αλλά όμως αν τους συγκρίνουμε με έναν Αμερικανό ή έναν Ιάπωνα; Νομίζω ότι είναι πολύ πιο εύστοχο να μιλήσουμε για κοινές αξίες και κοινά συμφέροντα, ή, πιο καλά, κοινό μέλλον. Παρά για τρόπο ζωής. Εκτός κι αν αυτό εννοεί η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Αλλά δε νομίζω.

Οι Ευρωπαίοι -θέλουμε να πιστεύουμε ότι- μοιραζόμαστε μερικές κοινές αξίες όπως η ελευθερία, η δημοκρατία, ο ανθρωπισμός. Καταλήξαμε εκεί με τρόπο επίπονο και όχι χωρίς να έχουμε πράξει πολλές φορές αντίρροπα σε αυτές τις αξίες, όχι χωρίς να το έχουμε πληρώσει πικρά. Υπό αυτό το πρίσμα θα ήταν πολύ επιθυμητό να μιλάμε για “διατήρηση των κοινών ευρωπαϊκών μας αξιών”. Σημειολογικά το να μιλάμε για “ευρωπαϊκό τρόπο ζωής” είναι κάτι πολύ πιο φτηνό και φοβικό.

Η φράση αυτή προβάλει τον τρόπο ζωής, που δεν είναι κοινός και ενιαίος σε όλη την Ευρώπη, ως αυτό που έχει εξέχουσα σημασία, τόση, ώστε ένας ολόκληρος επίτροπος να είναι απαραίτητος για να τον διαφυλάξει. Και όχι τις αξίες. Αλλά οι αξίες είναι που διακυβεύονται και μάλιστα από εχθρούς όχι μόνο εξωτερικούς αλλά και εσωτερικούς. Στοχεύοντας στον “τρόπο ζωής” ο καθένας μπορεί να τον ερμηνεύσει όπως θέλει, ακόμη κι αν είναι σκεπτικός απέναντι στις κοινές αξίες, αυτές που πραγματικά κινδυνεύουν.

Είναι κοινός τόπος ότι η Ευρώπη έχει κάνει μια αρκετά δεξιά στροφή, που ήταν ορατή από τα μέσα του 2000 και σίγουρα ξεκάθαρη τα τελευταία χρόνια. Οικονομική κρίση και μεταναστευτικό/προσφυγικό ήταν βασικοί λόγοι της όξυνσης. Η έμφαση στον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής είναι μέρος αυτής της στροφής και είναι μια κλειστοφοβική πράξη. Μια ευρωπαϊκή εκδοχή του Τραμπικού τείχους, το οποίο είναι πολύ άγαρμπα εκπεφρασμένο, ενώ το ευρωπαϊκό καλύπτεται με με απαλό μανδύα.

Η αποστολή του Έλληνα επιτρόπου Μαργαρίτη Σχοινά για τη διαφύλαξη του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής μιλάει ανακατεμένα για εργασία, παιδεία, μετανάστευση για να καταλήξει στο προκείμενο: στην ασφάλεια. Την ασφάλεια που η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θέτει ως τον τρίτο πυλώνα αυτού του τρόπου ζωής λέγοντας “The European way of life is built around solidarity, peace of mind and security”. Αλλά οι παραδοσιακές ευρωπαϊκές αρχές του διαφωτισμού και της φιλελεύθερης δημοκρατικής πολιτείας πουθενά δε βάζουν την ασφάλεια ως βασική αξία. Φυσικά και η ασφάλεια είναι απολύτως απαραίτητη. Είναι προϋπόθεση. Η αναγωγή της σε ευρωπαϊκή αξία είναι απλά μια παραδοχή φοβικότητας και αδυναμίας να κάνουμε πράξη αυτό που λέει η πρώτη αρχή της προέδρου, το solidarity, η αλληλεγγύη.

Λίγο πιο πριν, στο ίδιο κείμενο, επισημαίνει ότι “Protecting our European way of life requires making sure workers are equipped to thrive in our evolving labour market”, θέτει δηλαδή ως στόχο της προστασίας του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής την ευημερία των εργατών. Λαϊκιστικό τρυκ για να πει “οι ξένοι μας παίρνουν τις δουλειές μας”. Όλοι γνωρίζουμε όμως ότι, σε κάθε οικονομία που πήγε καλά, βασικό συστατικό ήταν το χαμηλό εργατικό κόστος, το οποίο συνήθως επωμίζονταν αυτοί που ήταν διατεθειμένοι να το δεχθούν, δηλαδή οι μετανάστες. Σε μια ήπειρο που γερνάει η μετανάστευση θα έπρεπε να είναι η μόνη εκδοχή.

Τις αξίες λοιπόν είναι που οφείλουμε να διαφυλάξουμε και όχι τον τρόπο ζωής, αν σημαίνει καν κάτι αυτή η έκφραση (τρόπος ζωής). Και, ναι πρέπει να τις διαφυλάξουμε, να τις διακηρύξουμε ξανά και με έμφαση, και να τις διαδώσουμε τόσο στους ανθρώπους που έρχονται στις χώρες μας όσο και στις ίδιες τους τις χώρες. Αλλά φοβικοί δε θα γίνουμε. Θέλουμε μια ανοιχτή Ευρώπη που δε θα ξεχάσει τις θεμελιώδεις αξίες της.

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, πολιτικά | rss 2.0 | trackback | καθόλου σχόλια
7 Σεπτεμβρίου, 2019

Έχοντας μεγαλώσει στις μυθικές δεκαετίες του ’80 και του ’90, έχοντας στεντόρεια απαγγείλει ποιήματα και αποσπάσματα ιστορικών γεγονότων, γραμμένα από μεγάλους συγγραφείς και ποιητές σε εθνικές εορτές και έχοντας παρελάσει, όχι μία, αλλά  δύο φορές κάθε χρονιά χωρίς να χάσω ούτε μια φορά το βηματισμό, κρατώντας τελικά και τη γαλανόλευκη παρακαλώ και, ναι, με περηφάνεια, ε, έμενα πάντα με την απορία: τι διάολο έγινε σε αυτό τον 20 αιώνα που ποτέ δε φτάσαμε να διδασκόμαστε στα σχολεία;

Άλλοτε δεν έφτανε η σχολική χρονιά από μόνη της, πού να κάνεις ιστορία στο τέλος της Ιούνη μήνα. Άλλοτε ήτανε πολλές οι λέξεις στα βιβλία. Άλλοτε ήτανε οι απεργίες των καθηγητών και γενικά ήτανε πολύ δύσκολο να φτάσει η ύλη στο ’22, στο ’40, στο ’67 και το ’74. Είμαι και γενιά που της κάνανε κάτι πειράματα με συχνές εξετάσεις στη δευτεροβάθμια, που χάναμε επιπλέον εβδομάδες ολόκληρες Γενάρη και Ιούνη! Τα πειράματα σταμάτησαν όπως άρχισαν, αλλά αυτή η ιστορία ήτανε μέσα στα βιβλία, την έβλεπα καθώς τα ξεφύλλιζα, απλώς δε φτάναμε ποτέ εκεί.

Έτσι θα μεγάλωνα χωρίς ιδέα τι έγινε στον 20ο αιώνα, στον οποίο, διάολε, ζούσα και με την εντύπωση κιόλας ότι αυτό ήτανε κάτι για να καμαρώνεις. Παρεμπιπτόντως αυτό το τελευταίο ήτανε σωστό, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μου! Εν πάση περιπτώσει μεγάλωνα με την απορία και σιγά σιγά, κατά την ενηλικίωση, έχοντας ακούσει διηγήσεις παππούδων και πατεράδων για τα χρόνια αυτά που μου έλειπαν από το ψηφιδωτό της ιστορίας, άρχισα να διαβάζω μόνος μου.

Ήρθα έτσι σε επαφή με τη μη μονολιθική ανάγνωση της ιστορίας, αυτής που είχα μάθει στο σχολείο, αυτής που σε ένα κεφάλαιο σου διδάσκει τη μία και μοναδική εθνική ή ευρύτερη αλήθεια. Ανακάλυψα ότι υπήρχαν εκδοχές για αυτά που με βεβαιότητα είχα μάθει, εναλλακτικές μάλιστα αντικρουόμενες. Ανακάλυψα, δε, με τρόμο ότι για αυτά που δεν είχα διδαχτεί τίποτα, οι εκδοχές ήταν ακόμη πιο αντιφατικές γιατί από τη μια οι πληγές δεν είχαν ποτέ κλείσει ενώ από την άλλη αναφερόντουσαν σε γεγονότα σχετικά πρόσφατα, όπου συμμετείχαν άνθρωποι που ήταν ακόμη ζωντανοί και οι οποίοι συμμετείχαν στη δημόσια ζωή της χώρας.

Συνειδητοποίησα έτσι ένα σοβαρό αδιέξοδο. Πως είτε για να συμφωνήσουμε στην ανάγνωση της ιστορίας χρειαζόταν να επιβληθεί κάποιου είδους ταπείνωση στους υποστηρικτές της μιας εκδοχής έναντι της άλλης, είτε δεν υπήρχε καμία πιθανότητα να συμφωνήσουμε καθόλου. Και τότε διάβασα δύο πολύ σημαντικά πράγματα.

Πόσο ελληνικό είναι το Βυζάντιο, Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ

Το ένα είναι η ρήση του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού ότι “εθνικό είναι το αληθές“. Βάζει σε προτεραιότητα την αλήθεια και όχι την προσωπική ερμηνεία, εμπειρία ή συμφέρον. Αλλά η αλήθεια, δύσκολα είναι μόνο μία και ενιαία και το ρητό αυτό δεν ήταν αρκετό για να με καλύψει. Το άλλο ήταν στο “Πόσο ελληνικό είναι το Βυζάντιο” της Ελένης Γλύκατζη Αρβελέρ, και έλεγε ότι “…σε μια πολιτεία και κοινωνία ανεξίθρησκη […] το βασικό για να είσαι μέλος της δεν είναι η κοινή ρίζα και καταγωγή αλλά το κοινό μέλλον“.

Αφού λοιπόν δε μπορούμε να βρούμε ή έστω να συμφωνήσουμε στην απόλυτη αλήθεια, μπορούμε έστω να συμφωνήσουμε στα σημεία στα οποία διαφωνούμε και να δεχτούμε ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές απόψεις και ερμηνείες. Αυτό χρειάζεται γενναιότητα και μεγαλοψυχία. Στο κάτω-κάτω αυτή η πολυφωνία είναι η μόνη απόλυτη αλήθεια. Κι έπειτα, ως μια πολυπολιτισμική χώρα, που πλέον εκ των πραγμάτων είμαστε, και μέσα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο που μοιάζει να είναι η πιο ευρεία συναίνεση που έχουμε πετύχει μέχρι τώρα, να συμφωνήσουμε στο κοινό μέλλον στο οποίο θέλουμε να στοχεύσουμε.

Τα υπόλοιπα που ακούγονται τις μέρες αυτές περί εθνικής συνείδησης, με αφορμή τη δήλωση της Υπουργού Παιδείας Νίκης Κεραμέως είναι είτε επαναλήψεις αυτονόητων πραγμάτων (ναι το Σύνταγμα μιλά για εθνική συνείδηση μέσω της παιδείας αλλά δε λέει πώς) είτε μικροπολιτική (να πάρουμε αυτό που είπε η Κεραμέως και να το ξεχειλώσουμε για την καθημερινή αντιπαράθεση).

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, πολιτικά | rss 2.0 | trackback | καθόλου σχόλια
5 Ιουλίου, 2019

Όπως είναι γνωστό, στις προηγούμενες εκλογές, τις ευρωεκλογές 2019, ψήφισα και υποστήριξα Το Ποτάμι, γιατί ήταν ένα κόμμα ιδεολογικά πολύ κοντά σε αυτά που πιστεύω και γιατί είδα μέσα του ανθρώπους ικανούς, μορφωμένους, ήπιους, όχι επαγγελματίες πολιτικούς αλλά προσηλωμένους σε συγκεκριμένους στόχους. Το Ποτάμι δυστυχώς δεν υπάρχει πια και είναι πολύ-πολύ κρίμα να χάνεται ακόμη μία υγιής πολιτική φωνή, ενώ άλλες, αρρωστημένες και ακραίες διατηρούν τα ποσοστά (Χρυσή Αυγή) τους ή ξεπετάγονται από το πουθενά (Ελληνική Λύση). Το πουθενά δεν υπάρχει βέβαια, κάπου ήταν όλοι αυτοί είτε κρυμμένοι είτε λουφαγμένοι και συχνά τους επιτρέπαμε να υπάρχουν (ΛΑΟΣ).

Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μου τώρα.

Στις εκλογές αυτές, και σε κάθε εκλογές, θεωρώ υποχρέωσή μου να συμμετέχω. Ιερή υποχρέωση. Ίσως γιατί έχω πιστέψει ότι η δημοκρατία δεν είναι κάτι που θα πρέπει να παίρνουμε ως δεδομένο, ίσως γιατί έχω προλάβει τις διηγήσεις παλαιοτέρων για εποχές όπου η δημοκρατία ήταν ακόμη ζητούμενο, ίσως γιατί έχω διαβάσει και πέντε πράγματα. Τι κάθομαι και απολογούμαι όμως για τα αυτονόητα; Στις εκλογές οι πολίτες οφείλουν να συμμετέχουν.

Η αποχή είναι πολιτική πράξη.

Όμως αυτό δεν είναι υποχρεωτικό και αυτό είναι μέρος της δημοκρατικής διαδικασίας. Μπορείς να μη συμμετέχεις. Αυτή η πράξη είναι με τον τρόπο της και πάλι πολιτική. Λέει ότι αδυνατείς ή δεν επιθυμείς να συμμετέχεις. Δυστυχώς με μια αποχή δε μπορείς να ξεχωρίσεις το ένα από το άλλο και το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Λες σε αυτούς που θα συμμετέχουν ότι δέχεσαι την όποια απόφαση λάβουν ερήμην σου. Σα να λες, αποφασίστε εσείς τι θα παραγγείλουμε κι εγώ θα είμαι εκεί στις 10 για να το φάμε μαζί. Μπορεί να σου αρέσει, μπορεί και όχι. Μπορεί και να αισθάνεσαι ασφαλής ότι αποκλείεται να μη σου αρέσει τόσο πολύ, που τελικά να μετανιώσεις που δεν ήσουν εκεί, όταν λαμβανόταν η απόφαση.

Η συμμετοχή είναι ιερή υποχρέωση.

Εφόσον, επομένως, αποφασίζω να συμμετέχω πρέπει να πάρω μια απόφαση. Και εφόσον Ποτάμι πλέον δεν υπάρχει κοιτάω τις επιλογές που έχουν απομείνει. Δεν τις κοιτώ όλες. Κάποιες είναι ήδη πολύ ακραίες για να τις εξετάζω καν. Ιδεολογικά έχω κάποια συγγένεια με το ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως σε θέματα κοινωνικά, ανθρωπίνων δικαιωμάτων κλπ, τα οποία θεωρώ θεμελιώδη. Δυστυχώς, αυτός ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε παταγωδώς στην οικονομία, όχι πιο παταγωδώς από τους προηγούμενούς του, αλλά αρκετά παταγωδώς για να μην μπορώ να τον στηρίξω. Έκανε και μερικά καλά με αποκορύφωμα τις Πρέσπες. Αλλά πολύ λίγα. Τον συμπονάω που δέχθηκε τόση επίθεση από παντού, σε βαθμό που να αποκτά νόημα η έννοια “συστημικά μέσα”. Πραγματικά όλο το σύστημα κλώτσησε από την πρώτη μέρα με ατάκες τύπου “αριστερής παρένθεσης”, έως και την τελευταία με τη γελοία επιστροφή στην “κανονικότητα”. Αλλά η συμπόνοια δεν είναι αρκετή.

Νέα Δημοκρατία θα μπορούσα να ψηφίσω, παρόλο που ιδεολογικά απομακρύνομαι από τις πεποιθήσεις μου, αν ήταν πράγματι ένα δεξιό και φιλελεύθερο κόμμα. Δεν είναι φιλελεύθερο κόμμα, αν και έχει μερικούς φιλελεύθερους μέσα της. Αυτοί έχω την αίσθηση είναι ότι βρίσκονται εκεί γιατί θέλουν να υπάρχουν σε ένα χώρο μεγάλο και με προοπτικές διακυβέρνησης και όχι στα όρια της εισόδου στη βουλή. Πόσο κακό κάνουν στους πραγματικούς φιλελεύθερους δεν το συλλογίζονται!

Όμως για μένα η ΝΔ είναι ένα κόμμα δεξιό με την παραδοσιακή ελληνική έννοια, φθαρμένο και διεφθαρμένο και συνυφασμένο με τη διαπλοκή. Βρίσκω θλιβερά φαινόμενα όπως όταν Κυριάκος Μητσοτάκης επιβεβαιώνει με κάθε τρόπο και σε κάθε τόνο ότι κανένα επίδομα δε θα χαθεί στο δημόσιο και καμία θέση εργασίας δε θα χαθεί, χωρίς να λέει ότι στην πράξη απλά δε θα κάνει καμία μεταρρύθμιση, ότι απλά παίρνει τη σκυτάλη από τον Αλέξη Τσίπρα. Ο Κυριάκος είναι για μένα ένας γόνος κωλοτούμπας, πρώην αντιμνημονιακός που συμβολίζει την πολιτική μας φτώχεια να αναδείξουμε καλούς νέους πολιτικούς. (Μη σκάτε, δε λέω ότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι το αντίβαρο σε αυτό. Καθόλου!)

Θα μπορούσα να συλλογιστώ να ψηφίσω κόμματα, όπως  η Δημιουργία Ξανά, στην οποία βρίσκω πολλές ιδέες με τις οποίες συμφωνώ και σχετίζονται με την οικονομία, από τη μια, και τη λειτουργία του κράτους από την άλλη. Όμως βλέπω ότι και αυτές οι ιδέες περιβάλλονται πλέον από διάφορα στοιχεία λαϊκισμού κι εύκολων προσεγγίσεων και σίγουρα έχω ενοχληθεί πολύ από την αντιμετώπισή της στο προσφυγικό και την παγερή σιωπή της σε θέματα κοινωνικά. Φιλελεύθερος δε μπορεί να είσαι μόνο με μια ελεύθερη οικονομία. Η ελεύθερη οικονομία είναι εργαλείο και όχι στόχος. Εντωμεταξύ, η Δημιουργία Ξανά κλείνει συνεχώς το μάτι στη ΝΔ λέγοντας με κάθε ευκαιρία ότι θα ήταν μαζί της αν η τελευταία ήταν λίγο πιο φιλελεύθερη.

Το ΚΙΝΑΛ, που θεωρητικά θα ήταν συγγενικό σε πολλές βασικές μου πεποιθήσεις είναι μια οικτρή απογοήτευση. Κι εκεί το δαχτυλίδι περνάει από γιο σε κόρη κοκ και μάλιστα με έναν απίστευτο καιροσκοπισμό που αυτή τη στιγμή λέει πως υπερηφανευόμαστε που είμαστε εκλογικά πάνω από τη Χρυσή Αυγή κι ευχόμαστε με όλη μας την ψυχή να βγάλει η ΝΔ αυτοδυναμία, μην τυχόν και μας ζητηθεί μετά να συνεργαστούμε μαζί της. Να βγάλει αυτοδυναμία, να κυβερνήσει, να φθαρεί να πάρουμε σειρά μετά. Ίσως η πιο θλιβερή στρατηγική.  Άλλα κόμματα δεν τα σκέφτομαι καν.

Το μη χείρον βέλτιστον;

Πολλοί με τους οποίους συνομιλώ όλα αυτά τα χρόνια πιστεύουν ότι πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και ότι πρέπει να επιλέγουμε την καλύτερη δυνατή λύση και ότι η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού. Καταρχάς, αυτή η χρήσιμη τελευταία ατάκα εδώ διαστρεβλώνεται. Τέχνη του εφικτού είναι να προσπαθείς να κάνεις το εφικτό όσο πιο καλό γίνεται και όχι να συμβιβάζεσαι με οτιδήποτε είναι εφικτό με προφανή και ρηχό τρόπο ανά πάσα στιγμή.

Επιπλέον, πιστεύω ότι με αυτή την “τέχνη του εφικτού” καταλήξαμε να βρισκόμαστε εδώ που βρισκόμαστε σήμερα. Αν ανατρέξετε στις τελευταίες δεκαετίες και ειδικότερα στα τελευταία χρόνια της κρίσης θα δείτε ότι μονίμως επιλέγαμε αυτό που θεωρούσαμε ως “μη χείρον βέλτιστον”. Αυτή η αντιμετώπιση φτώχυνε απίστευτα την πολιτική μας ζωή, με αποτέλεσμα σήμερα να βρίθει από γόνους και λαϊκιστές, ενώ οι πέντε άνθρωποι που έχουν πολιτική βούληση και όρεξη για δουλειά να βρίσκονται στο περιθώριο ή να τα παρατάνε απογοητευμένοι. Αν επιλέξουμε και τώρα το υποτιθέμενο “εφικτό” ή το μη χείρον βέλτιστον, ως μια βραχυπρόθεσμα οριακά θετική λύση, το μόνο που θα καταφέρουμε είναι να εξασφαλίσουμε τη διαιώνιση του ίδιου προβλήματος.

Τι θα ευχόμουν;

Ιδανικά θα ευχόμουν μια περίοδο ευρείας πολιτικής συναίνεσης, με προγραμματικές συμφωνίες που να έχουν στόχο στην αναδιάρθρωση της λειτουργίας του κράτους, τη μείωση του μεγέθους του, τη μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση της τεχνολογίας σε αυτό και φυσικά μια περίοδο δυνατών κινήτρων για την υπόλοιπη οικονομία με χαμηλή φορολογία για τις επιχειρήσεις. Και παγκόσμια ειρήνη! 🙂

Καταλαβαίνω ότι η ευρεία πολιτική συναίνεση έχει αυτή τη στιγμή πάει περίπατο, ειδικά μετά από μια τόσο μακροχρόνια περίοδο οξέων διχασμών: πρώτο μνημόνιο, δεύτερο μνημόνιο, δημοψήφισμα, τρίτο μνημόνιο, Πρέσπες, για να αναφέρω μόνο τις πολύ χαρακτηριστικές στιγμές, μιας και κάθε ημέρα σχεδόν των τελευταίων χρόνων ήταν ημέρα πόλωσης. Και πλέον δε με νοιάζει καθόλου μα καθόλου ποιος το ξεκίνησε. Αφήστε που κανείς δεν το ξεκίνησε πραγματικά πρώτος. Η πόλωση αυτή χάνεται στα βάθη των προηγούμενων δεκαετιών, όταν είχε την ανάγκη να εμφανιστεί μόνο σε κάπως πιο τεταμένες περιόδους, οι οποίες όμως περιβάλλονταν από άλλες, μακρύτερες περιόδους παχιών αγελάδων.

Μια ευρεία πολιτική συναίνεση.

Αυτό που θα ευχόμουν λοιπόν ρεαλιστικά, και εδώ θα είχε νόημα η τέχνη του εφικτού, ως προσπάθεια της καλύτερης δυνατής εκδοχής και όχι του λιγότερο επαχθούς συμβιβασμού, αυτό που θα ευχόμουν λοιπόν, είναι ένα εκλογικό αποτέλεσμα που να εξαναγκάσει τα 2-3 μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα να συνεργαστούν. Και, ναι μια χαρά μπορούν να συνεργαστούν και ΝΔ με ΚΙΝΑΛ, αν χρειαστεί, κι ακόμη και ΝΔ με ΣΥΡΙΖΑ. Τα είδαμε αυτά να γίνονται ξανά στο πρόσφατο παρελθόν. Θυμηθείτε πόσο καλά διατράνωναν ΝΔ και ΠΑΣΟΚ ότι έλαβαν το μήνυμα για συνεργασία το 2012. Και πόσο καλά συνυπήρξαν στην ίδια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ.

Αργότερα, κι εφόσον μια τέτοια συνεργασία λειτουργούσε, θα ευχόμουν πραγματικά τη δημιουργία ενός υγιούς και φιλελεύθερου, σοβαρού κεντροαριστερού πόλου, όχι σαν το λαϊκιστή ΣΥΡΙΖΑ ή το πάμφτωχο ΚΙΝΑΛ, ο οποίος να επιδιώξει μια καλή ισορροπία ανάμεσα σε ένα μικρό και λειτουργικό κράτος που στηρίζει την ελεύθερη οικονομία αλλά δεν χάνει καθόλου την εστίασή του σε κοινωνικά θέματα. Αυτή τη στιγμή αυτός ο πόλος λείπει πολύ.

Οι θεσμοί!

Δεν έχουμε τίποτα να φοβηθούμε από την όποια περίοδο αστάθειας. Είχαμε τέτοιες περιόδους και εν μέσω της μεγαλύτερη οικονομικής κρίσης και επιβιώσαμε. Ας γίνουν και μία και δύο και τρεις εκλογές. Η δημοκρατία πράγματι δε φοβάται αδιέξοδα. Και είναι πολύ βρώμικο να επικαλείται κανείς την όποια αστάθεια ή ακυβερνησία μόνο και μόνο για να επιδιώξει είτε την αυτοδυναμία είτε το να κρυφτεί πίσω από την σκιά της αυτοδυναμίας του άλλου. Δεν έχουμε τίποτα να φοβόμαστε από την απλή αναλογική. Διάολε, αυτό είναι δημοκρατία, η κάθε ψήφος να είναι ισότιμη! Πώς μπορούμε καν αν το αμφισβητούμε αυτό; Αυτό που μας εγγυάται τη σταθερότητα είναι αυτό που μας την εγγυήθηκε ευτυχώς με επιτυχία και όλα αυτά τα χρόνια: οι θεσμοί και συμμετοχή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τι θα ψηφίσω.

Συστήνω λοιπόν, και αυτό θα πράξω ο ίδιος, να ψηφίσει ο καθένας μας κατά βούληση και χωρίς να τρομοκρατείται από τακτικισμούς. Να ψηφίσει ιδεολογικά και ψύχραιμα αυτόν που πιστεύει ότι είναι ο καλύτερος. Κι εύχομαι το αποτέλεσμα να μπορέσει να φέρει μια κατάσταση αναγκαστικής συνεργασίας στα μεγάλα κόμματα και να λάβουν και αυτή τη φορά το μήνυμα ότι η χώρα είναι πιο σημαντική από αυτά. Έστω και τώρα, γίνεται!

Για μένα σε αυτές τις εκλογές η επιλογή είναι το λευκό. Όπως εξήγησα και πριν, αδυνατώ να επιλέξω κάποιο από τα υπάρχοντα κόμματα χωρίς να αισθάνομαι ότι προδίδω κάτι σημαντικό για μένα. Να εξομολογηθώ ότι από τα παραπάνω κόμματα και δεδομένης της τρέχουσας κατάστασης αισθάνομαι κοντινότερη -στις επιδιώξεις μου τουλάχιστον- τη Δημιουργία Ξανά και, ναι, αν σας χαλάει το λευκό που σας προτείνω, ψηφίστε αυτήν. Εγώ εξήγησα τις αντιρρήσεις μου σχετικά.

Λευκό.

Λευκό σημαίνει ότι θέλω να συμμετέχω στην εκλογική διαδικασία, έχω άποψη αλλά δε μπορώ να δώσω την έγκρισή μου σε καμία από τις υπάρχουσες επιλογές. Λευκό σημαίνει και ψήφος διαμαρτυρίας! Σε καμία περίπτωση δε σημαίνει ότι δεν ενδιαφέρομαι. Αντιθέτως, μάλλον ενδιαφέρομαι πολύ, για να κάνω τον κόπο να πάω να ψηφίσω το λευκό, ενώ θα μπορούσα ωραιότατα να απέχω. Ιούλιος είναι και οι παραλίες είναι πολύ ωραίες στην Εύβοια όπου θα βρίσκομαι.

Φυσικά το λευκό για να δώσει και ένα παραπάνω μήνυμα θα πρέπει να έχει και δύναμη. Μερικές χιλιάδες λευκές ψήφοι δεν αλλάζουν κάτι. Σύμφωνοι! Εντός της δημοκρατικής διαδικασίας θα το δεχτώ αυτό, θα εμπιστευτώ τους θεσμούς και την επιλογή των υπολοίπων. Εμπιστεύομαι αλλά δεν εγκρίνω. Δεν ελπίζω τίποτα το ουσιωδώς διαφορετικό από κανέναν υποψήφιο, διαφορετικά, ναι, θα επέλεγα τον ένα έναντι του άλλου. Αυτό λοιπόν θέλω και να δηλώσω με την ψήφο μου. Αρκετά πολλά λευκά μπορούν να δώσουν το μήνυμα. Εντωμεταξύ έχω την πίστη μου στους θεσμούς και τη σταθερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, πολιτικά | rss 2.0 | trackback | 1 σχόλιο