Τάκης Μπουγιούρης

Ίσως να διάβασες παλιότερα για την απορία και την οργή μου για την ειρωνεία της εταιρικής υπευθυνότητας και του πώς αυτή εκτιμάται και αξιολογείται. Ο ΟΤΕ ήταν στο επίκεντρο αυτής της οργής διότι πρόσφατα έλαβε και βραβείο διεθνές για την υψηλή εταιρική του υπευθυνότητα. Το πώς αυτή η έννοια συμβαδίζει με τα τόσα πρόστιμα, που η συγκεκριμένη εταιρεία και η παλιοπαρέα της των τηλεπικοινωνιών, καλούνται να πληρώνουν κάθε τόσο με ξεπερνά…

Ακόμη ένα που σταχυολόγησα (ΕΕΤΤ): Διοικητικά πρόστιμα συνολικού ύψους 7.250.000€ για παραβάσεις που αφορούν σε καθυστερήσεις στις παραδόσεις και αποκαταστάσεις βλαβών μισθωμένων γραμμών (1.000.000€), τις υποχρεώσεις της σχετικά με την εφαρμογή της Αδεσμοποίητης Πρόσβασης στον Τοπικό Βρόχο (1.250.000€), τη μη συμμόρφωση προς τις αποφάσεις κοστολογικού ελέγχου της ΕΕΤΤ (4.000.000€) κ.α.

Με ιδιαίτερη περηφάνια, για να μην πω στόμφο, η Oracle, ένας μεγιστάνας της παγκόσμιας αγοράς πληροφορικής με έμφαση στα συστήματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων, ανακοίνωσε πρόσφατα ότι εξαγοράζει τη Sun Microsystems, έναν άλλο μεγιστάνα, για 4,7 εκατομμύρια δολλάρια. Προκαλεί τη θυμηδία η άγρια χαρά της Oracle για τη συμφωνία αυτή, που δεν παραλείπει να την πανηγυρίζει όσο πιο φανταχτερά επιτρέπει το μίνιμαλ website της, στην πρώτη του σελίδα. Κάπως έτσι:

Κι ενώ η συμφωνία κατακυρώθηκε από τις αρμόδιες αμερικανικές αρχές ήρθε η Ευρωπαϊκή Ένωση να βάλει τη δική της τάξη στα πράγματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού πάγωσε την εξαγορά εξετάζοντας τις επιπτώσεις που πιθανόν να έχει αυτή στην αγορά της πληροφορικής σχετικά με το λογισμικό βάσεων δεδομένων MySQL που η Oracle παίρνει μαζί με τη Sun. Βλέπετε, η MySQL είναι ένα δωρεάν λογισμικό που αναπτύσσεται από μια άλλη εταιρεία την AB και αυτή η τελευταία εξαγοράστηκε πρόσφατα από τη Sun. Και η Oracle κατασκευάζει κι αυτή βάσεις δεδομένων. Επί πληρωμή όμως. Κουβάρι!

Πάμε πάλι. H Oracle κατασκευάζει ένα από τα μεγαλύτερα συστήματα βάσεων δεδομένων και το πουλάει. Η MySQL είναι ένα ανοιχτό (σχεδόν, τελοσπάντων) και δωρεάν σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων που χρησιμοποιείται σε τεράστια κλίμακα σε ολόκληρο τον κόσμο (για παράδειγμα, πολλά, αν όχι τα περισσότερα, websites που κοιτάτε καθημερινά έχουν από πίσω τους μια τέτοια). Άρα η Oracle και η MySQL είναι ανταγωνιστικές! Η Sun εξαγοράζει την εταιρεία που αναπτύσεει τη MySQL (την AB). Η Oracle εξαγοράζει με τη σειρά της τη Sun. Άρα η Oracle έχει πλέον τη MySQL υπό τον έλεγχό της και μπορεί να τη συνεχίσει, να τη σταματήσει, να την τροποποιήσει ή να την ονομάσει "Μπάμπη" άμα θέλει.

Έτσι, η Ευρωπαϊκή Ένωση μπήκε στη μέση και είπε στην Oracle ότι, αν για να προωθήσει τη δική της βάση δεδομένων δε δώσει πρώτα τα απαραίτητα εχέγγυα που εξασφαλίζουν ότι η ευρύτατη χρήση της MySQL στην αγορά δε θα παρακωλυθεί από το νέο της ιδιοκτήτη, τότε δε θα επιτρέψει την ολοκλήρωση της εξαγοράς. Η Oracle πρέπει να δεσμευθεί ότι θα συνεχίσει να την αναπτύσσει, να την εξελίσσει, να την υποστηρίζει και να τη δίνει δωρεάν. Το μέγεθος του προβλήματος που θα δημιουργηθεί σε περίπτωση που η Oracle εξαφάνισει τη MySQL θα είναι τεράστιο – τέτοια είναι η κλιμακα στην οποία αυτή χρησιμοποιείται σήμερα.

Ως developer της Java (πολύ σημαντική τεχνολογία της Sun) αλλά και χρήστης της MySQL ενδιαφέρομαι ιδιαίτερα για την εξέλιξη του συγκεκριμένου θέματος. Και είναι αλήθεια ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δε δείχνει να βιάζεται να πάρει αποφάσεις, μάλιστα σε βαθμό που η προς εξαγορά εταιρεία να χάνει μέρος της αξίας και των ανθρώπων της εξαιτίας της εκκρεμμούς κατάστασης. Προς το παρόν η Oracle υπόσχεται ότι θα συνεχίσει να αναπτύσσει ενεργά και να διαθέτει δωρεάν τη MySQL. Ποιος ξέρει, ίσως και ένα μέρος της τεχνολογίας των βάσεων δεδομένων της Oracle περάσει και στη MySQL – αυτό θα ήταν ευχής έργον και προς όφελος της ίδιας της Oracle που θα παρέχει κι άλλες επι πληρωμή υπηρεσίες. Αναμένουμε τις εξελίξεις…

Προσθήκη (21-01-2010):
Και εγένετο το μεγάλο deal!

Έχω συμμετάσχει πολλές φορές σε συζητήσεις που αφορούν το software, το open source, τα πνευματικά δικαιώματα στο διαδίκτυο, το πειρατικό λογισμικό κλπ. Η αλήθεια σε αυτές τις συζητήσεις είναι ότι σε όλους μας αρέσουν τα δωρεάν αγαθά και θα θέλαμε να έχουμε πρόσβαση σε αυτά. Βέβαια, συχνά χρειάζεται να θυμίσω ότι άλλο "δωρεάν" και άλλο "ανοικτό". Το "δωρεάν" είναι είτε κάτι σαν χατήρι ή ευγενική χορηγία είτε, καμιά φορά, κάτι σα δόλωμα για την προώθηση κάποιου άλλου αγαθού που δεν προσφέρεται δωρεάν. Το "ανοικτό" είναι σχεδόν μια κοινωνική προσφορά.

Στο χώρο του διαδικτύου και, αναπόφευκτα, ως τακτικοί χρήστες λογισμικού είμαστε κάπως καλομαθημένοι με τόσο δωρεάν ή/και ανοικτό λογισμικό που κυκλοφορεί παραπάνω από 10 χρόνια τώρα (αν και το Free Software Foundation κηρύττει το ανοικτό λογισμικό εδώ και 25 χρόνια, εμείς το συνηθίσαμε με την εκτεταμένη χρήση του διαδικτύου). Σε κανένα άλλο χώρο της ανθρώπινης δραστηριότητας δε συμβαίνει κάτι παρόμοιο σε τέτοια κλίμακα. Πρόκειται για μια φοβερή πρωτοτυπία που πολύ λίγο έχουμε καθήσει να συλλογιστούμε. Ποιος θα περίμενε από μια ομάδα ανθρώπων να χαρίζει, για παράδειγμα, τα στερεοφωνικά που κατασκευάζει (free) ή από μια εταιρεία κλιματιστικών να ανακοινώνει τα τεχνολογικά μυστικά της στο κοινό, πόσω μάλλον και να τα δίνει δωρεάν χρεώνοντας μόνο το service τους (open);

Μια σημαντική διαφορά που διαχωρίζει το λογισμικό ως αγαθό έναντι των υπολοίπων είναι το γεγονός ότι η διάδοσή του δεν κοστίζει πρακτικά τίποτε. Ένα σύνηθες αγαθό δε μπορεί να κοπιαριστεί ανέξοδα. Το λογισμικό κοπιάρεται με ελάχιστο ή μηδαμινό κόστος (σε USB μνήμες, σε σκληρούς δίσκους, σε CDs και DVDs, ως download). Μάλιστα η κόπια που παράγεται είναι πιστότατο αντίγραφο του πρωτοτύπου. Σε αντίθεση – ένα παραπλήσιο αντί-παράδειγμα – με τη φωτοτύπηση ενός βιβλίου, όπου η κόπια χάνει πολύ από την αίγλη της αληθινής έκδοσης. Παράλληλα με την ταχεία εξέλιξη του διαδικτύου, τη δεκαετία που πέρασε, η διάδοση του λογισμικού υπήρξε επίσης μεγάλη και παγκόσμια, είτε αυτό ήταν νόμιμα αποκτημένο είτε παράνομα. Το ίδιο συμβαίνει πρακτικά και με τα πολυμέσα γενικότερα ως προϊόντα, τη μουσική, την εικόνα και το βίντεο, τα οποία κοπιάρονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και οι παραγωγοί τους αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα και διλήμματα με τους συγγραφείς λογισμικού.

Κανείς δε μπορεί να αρνηθεί ότι η εργασία πρέπει να πληρώνεται. Ούτε και εγώ. Όποιος παράγει ένα προϊόν ή εκτελεί μια υπηρεσία έχει το δικαίωμα να απαιτεί να αμοιφθεί ανάλογα. Το κίνημα (ας το πω έτσι μιας και έχει μια ακτιβιστική διάθεση) των παραγωγών του ανοικτού λογισμικού ισχυρίζεται ότι το λογισμικό πρέπει να είναι ανοικτά διαθέσιμο και προσβάσιμο σε όλους τους ανθρώπους. Είναι μια προσπάθεια, αν μη τι άλλο, ευγενής που, από όσο γνωρίζω, δεν έχει κατηγορηθεί ποτέ από θεωρίες συνομωσίας ότι λειτουργεί στην κατεύθυνση κάποιων συμφερόντων. Επιπλέον, όλοι μας, είτε χρησιμοποιούμε/παράγουμε ελεύθερο λογισμικό, είτε όχι, απολαμβάνουμε τα θετικά του αποτελέσματα. Να, εγώ γράφω αυτό το blog σε ανοικτό λογισμικό (WordPress, MySQl) κι εσύ πιθανότατα σε τέτοιο το διαβάζεις (Firefox).

Αν ήταν στο χέρι μου, θα προσέθετα στου ευγενείς στόχους του Free Software Foundation κα την ίδια επιθυμία για πρόσβαση στην πληροφορία. Δηλαδή θα ήθελα να δω μια κοινωνία όπου τα εργαλεία διαχείρισης της πληροφορίας (το λογισμικό) και ο φορέας διακίνησής της (σήμερα είναι το internet) είναι αγαθά κοινά, αγαθά δημόσια. Όπως είναι η παιδεία, η υγεία, το νερό, οι δρόμοι κλπ. Μια κοινωνία, δηλαδή, που έχει προνοήσει όλοι οι πολίτες της να έχουν πρόσβαση στο στοιχειώδες για τις σημερινές βασικές ανάγκες επικοινωνίας λογισμικό αλλά και ανοικτή πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Η ανοικτή πρόσβαση στο διαδίκτυο θα μπορούσε πραγματικά να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους και μάλιστα χωρίς να βλάπτει τους παρόχους. Θα μπορούσαν να υπάρχουν ανοικτά wireless δίκτυα παντού, ή έστω σε κάθε δήμο ή ΚΕΠ, στα σχολεία κλπ, με χαμηλής ή μέσης ταχύτητας internet (ποιος ξεχνάει ότι οι ίδιοι οι πολίτες μεταξύ τους είναι ικανοί να το κάνουν αυτό από μόνοι τους – βλ. AWMN). Ακόμη, θα μπορούσε κάθε πολυκατοικία να έχει μια κοινή γραμμή internet και να πληρώνει ένα συνολικό ποσό (απορώ γιατί δεν το κάνουν ήδη). Και φανταστείτε το internet της πολυκατοικίας να παρέχεται από το δήμο της και να πληρώνει ένα χαμηλό ποσό μαζί με τα δημοτικά τέλη. Οι πάροχοι έτσι κι αλλιώς σήμερα το internet το διαθέτουν με μικρό κόστος. Θα μπορούσαν εύκολα να συνεχίσουν να το διαθέτουν σε υψηλότερες ταχύτητες ως επιπλέον υπηρεσία.

Δε μπορεί να είναι όμως όλο το λογισμικό δωρεάν. Αν κάποιοι επιθυμούν και έχουν την οικονομική δυνατότητα να το παράγουν και να το διαθέτουν ανοικτά τότε η πράξη τους θα είναι οπωσδήποτε κοινωφελής. Αλλά δεν είναι δυνατόν αυτό να είναι γενική απαίτηση. Βασικές όμως ανάγκες σε λογισμικό θα μπορούσαν να καλύπτονται εύκολα "δημοσία δαπάνη". Θυμηθείτε το εγχείρημα "one-laptop-per-child". Ή οραματιστείτε μια χώρα που επενδύει (όχι πολλά) στην ανάπτυξη ενός ανοικτού λειτουργικού συστήματος κι έπειτα το έχει διαθέσιμο για κάθε δημόσια υπηρεσία της αλλά και για κάθε πολίτη της. Υπολογίστε τι κόστος σε λογισμικό αυτή η χώρα θα γλίτωνε, πόσο θα γινόταν ανεξάρτητη ηλεκτρονικά από μεγάλες εταιρείες και τι υπηρεσία θα παρείχε στους πολίτες της.

Όλες αυτές οι σκέψεις, ίσως ακούγονται μακρινές ή ρομαντικές. Περισσότερο, όμως, έχουν να αντιμετωπίσουν την ανθρώπινη συνήθεια και τους κατεστημένους τρόπους σκέψεις, παρά πρακτικά και τεχνικά προβλήματα. Είναι ζήτημα απόφασης σε τι κοινωνία θέλουμε να ζούμε και πόσο είμαστε προετοιμασμένοι να το απαιτήσουμε.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη βασική θεωρία της δε χαρίζει κάστανα. Το βλέπουμε και τώρα με την οικονομική επιτήρηση της Ελλάδας. Όταν κάτι πέσει στην αντίληψή της θα το βάλει στο μάτι και θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο ωσότου πειστεί ότι οι νόμοι της εφαρμόζονται πιστά. Πριν από 10 χρόνια κατηγόρησε τη Microsoft (τη γνωστή) ότι παραβιάζει τη νομοθεσία περί υγιούς ανταγωνισμού και μονοπωλίου, επειδή εκμεταλλεύεται την εξέχουσα θέση που κατέχει στην αγορά επιβάλλοντας έμμεσα το δικό της browser, τον Internet Explorer (μπλιαχ και αηδία – μα, αφού ξέρεις take back the web), εφόσον τον παρέχει ενσωματωμένο στο λειτουργικό της σύστημα.

Αυτή ήταν ανέκαθεν μια πάγια τακτική της Microsoft. Να "δένει" τους χρήστες με το λογισμικό της με κάθε τρόπο (π.χ. αρχεία MS Office). Ως εταιρεία έπραττε λογικά, στην κατεύθυνση της μέγιστης κερδοφορίας. Έτσι, τα Windows, το λειτουργικό της σύστημα, ερχόταν με μια ποικιλία ενσωματωμένων μικρών ή μεσαίων βοηθητικών προγραμμάτων, όπως ο Internet Explorer. Τα Windows, όμως, έφτασαν κάποια στιγμή σχεδόν να μονοπωλούν την αγορά των λειτουργικών συστημάτων και, επομένως, ό,τι περιείχαν να επιβάλλεται πρακτικά στους χρήστες τους και σε όλη την αγορά. Ο ανταγωνισμός, βασικό στοιχείο μιας υγιούς ελεύθερης αγοράς, καθίσταται με αυτό τον τρόπο αδύνατος και η Ευρωπαϊκή Ένωση επεμβαίνει.

Από τότε και μέχρι σήμερα η Microsoft έχει πληρώσει 1,68 δισ. ευρώ σε πρόστιμα σχετικά με το ζήτημα αυτό και μόνο. Πριν από μερικά χρόνια, το 2004, το ίδιο κώλυμα προέκυψε με το πρόγραμμα αναπαραγωγής πολυμέσων της Microsoft, το Media Player (ξανά-μπλιάχ, ζήτω ο VLC). Κι αυτός ερχόταν ενσωματωμένος με τα Windows και για χάρη του η Microsoft αναγκάστηκε να πληρώσει τσουχτερά πρόστιμα και τελικά να τον αφαιρέσει από τη βασική έκδοση. Γιατί, σου λέει η Ευρωπαϊκή 'Ενωση, αν είσαι μεγάλη εταιρεία με εξέχουσα θέση στην αγορά δεν έχεις το δικαίωμα να καπαρώνεις με το μέγεθος και το εύρος σου και κάθε άλλη μικρότερη αγορά ή υπό-αγορά τριγύρω σου, πνίγοντας έτσι όποιον άλλον προσπαθεί να αναπτύξει οικονομική δραστηριότητα στον ίδιο χώρο.

Αυτές τις μέρες, 10 χρόνια μετά, ανακοινώθηκε μια νέα απόφαση από που έκανε τους κατασκευαστές των εναλλακτικών browsers να την ανακηρύξουν μια "νίκη για το μέλλον του διαδικτύου και τα ανοικτά πρότυπα". Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποχρεώνει τη Microsoft να μην επιβάλλει τον Internet Explorer μαζί με το λειτουργικό της σύστημα! Για την ακρίβεια, η Microsoft, σε ένδειξη υποχώρησης πρότεινε να δίνει την επιλογή στους χρήστες της σχετικά με το ποιο browser θέλουν να προτιμήσουν. Το θέμα δεν έχει κλείσει εντελώς, ως προς τον τρόπο με τον οποίο αυτό θα διασφαλίζεται, αλλά ήταν ένα ορόσημο στη διαδικασία.

Βέβαια, η τελευταία έκδοση των Windows, τα 7, είναι εδώ και καιρό πια στην αγορά, χωρίς να έχουν συμπεριλάβει αυτή τη μεγάλη αλλαγή. Και πολλοί καχύποπτοι θα φαντάζονται ήδη τον τρόπο με τον οποίο η Microsoft θα δίνει την "ελεύθερη επιλογή" στους χρήστες των Windows ποιο browser να εγκαταστήσουν. Όμως, αυτό μένει να αποδειχθεί στην πράξη. Ταυτόχρονα, βρισκόμαστε σε μεγάλη αναμονή για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο θέμα της εξαγοράς της Sun Microsystems από την Oracle, που είναι θέμα που άπτεται της ίδιας περίπου λογικής περί ανταγωνισμού. Για αυτό το θέμα όμως μια άλλη φορά, σύντομα!

Είσαι εταιρεία με τεράστια αποθέματα πατεντών; Έχεις πατεντάρει το page-up και το page-down, τη μέθοδο με την οποία μια λεπτή γραμμή γίνεται χοντρή, το progress-bar, το κλικ, το διπλό κλικ, το δεξί-κλικ κι έχεις απολύσει πρωτοκλασάτα στελέχη που δεν κατάφεραν να πατεντάρουν το μεσαίο-κλικ; Σου τη σπάει το ανοιχτό λογισμικό (από πού ήρθαν αυτοί οι ελεεινοί τύποι, αλήθεια;), η διαλειτουργικότητα (και γιατί πρέπει να κάνω έξτρα δουλειά για να συνεργάζονται τα συστήματά μου με αυτά των ανταγωνιστών μου;) και η ιδέα της κοινότητας (εταιρεία είμαι, η κοινότητα είναι για να αγοράζει τα προϊόντα μου!);

Μη στενοχωριέσαι άλλο! Η λύση είναι να διαβρώσεις το σύστημα εκ των έσω. Δείξε ότι είσαι ένας από αυτούς. Η Microsoft αυτό κάνει. Ακούγεται σαν το πιο σύντομο ανέκδοτο στο χώρο της πληροφορικής, αλλά μόλις ανακοίνωσε το codeplex, το δικό της site υποδοχής και φιλοξενίας pjojects ανοικτού λογισμικού (κάτι ανάλογο του sourceforge, δηλαδή)! Ειδικοί από όλο τον κόσμο, φέρονται να έχουν σχολιάσει για το γεγονός: "Τι γυρεύει η αλεπού στο παζάρι", "Βάζουμε το λύκο να φυλάει τα πρόβατα", "Φίδι στον κόρφο μας", "Φοβού τους Δαναούς", "Ο λύκος κι αν εγέρασε", "Άλλαξε ο Μανωλιός" κλπ κλπ κλπ. Περιμένουμε με ανυπομονησία τις εξελίξεις.

Η τεχνολογία των RSS είναι σύγχρονη και ιδιαίτερα απλή. Το λέει και το όνομά τους: Really Simple Syndication. Αλλά τι να το κάνει ο μέσος χρήστης που του λέω ότι είναι απλή, όταν συνήθως μαζί με τον όρο RSS τον μπλέκουν με απωθητικούς όρους όπως feeds και XML και syndication. Θα επιχειρήσω να αποδείξω ότι είναι πράγματι πολύ απλό να χρησιμοποιείς RSS, φίλε χρήστη, και ότι, επιπλέον, είναι και πιο "δίκαιο" σε σύγκριση με εναλλακτικές μεθόδους, όπως τα newsletters.

Για πολλά χρόνια όταν ο ιδιοκτήτης μιας ιστοσελίδας είχε την ανάγκη να επικοινωνεί με τους χρήστες της διέθετε ως κύρια διέξοδο τη μεθοδολογία των newsletters. Για να μη βάζει, δηλαδή, τους χρήστες της στη διαδικασία να μπαίνουν κάθε τόσο στην ιστοσελίδα και να αναζητούν τι έχει ανανεωθεί, ζητούσε από τους χρήστες να δηλώσουν μια email διεύθυνση, στην οποία θα λαμβάνουν τακτικά ενημερώσεις. Έτσι η λογική ήταν ότι στέλνω στο χρήστη μου τα νέα μου εφόσον έχει δηλώσει ότι ενδιαφέρεται για αυτά.

Στην πράξη αυτή η μέθοδος αυτή υπέστη τεράστια κατάχρηση και την υφίσταται ακόμη πολύ έντονα. Σχεδόν σίγουρα, όλοι οι χρήστες του διαδικτύου που έχουν φτιάξει έστω και μια email διεύθυνση θα έχουν λάβει κάποιο τέτοιο newsletter χωρίς να το έχουν ζητήσει. Κι αυτό είναι εφικτό γιατί, γενικά, υπάρχει η δυνατότητα του "spam" και γιατί η λογική των newsletters είναι συμβατή με αυτά, εφόσον αποστέλλονται στο χρήστη. Έτσι ο χρήστης είναι στην ουσία παθητικός στη συναλλαγή αυτή, υπό την έννοια ότι δέχεται τις ενημερώσεις όταν αυτές στέλνονται.

Τα RSS προσπαθούν να καλύψουν παρόμοιες ανάγκες. Την ενημέρωση, δηλαδή, ενός χρήστη για τις ανανεώσεις (νέα και οτιδήποτε άλλο κρίνεται χρήσιμο) μιας ιστοσελίδας. Η ανάγκη είναι αυτονόητη ειδικά στις μέρες όπου η πληροφορία τρέχει και παράγεται με τεράστιους ρυθμούς. Όμως η λογική τους είναι αντίστροφη. Αντί να γίνεται ο χρήστης συνδρομητής στην ιστοσελίδα – τρόπον τινά – γίνεται η ιστοσελίδα συνδρομητής στο χρήστη. Δες σε βήματα πώς λειτουργεί:

1. Η ιστοσελίδα δηλώνει ότι διαθέτει RSS και ότι οι χρήστες μπορούν να τα βρίσκουν σε αυτή τη διεύθυνση (πχ) https://takis.nevma.gr/feed/.
2. Ο χρήστης που ενδιαφέρεται για τις ανανεώσεις της συγκεκριμένη ιστοσελίδα παίρνει τη διεύθυνση αυτή (copy) και τη βάζει (paste) σε ένα πρόγραμμα στον υπολογιστή του που να καταλαβαίνει RSS.
3. Τέτοια προγράμματα υπάρχουν πολλά, δεν είναι καθόλου εξειδικευμένα και κάνουν καλά τη δουλειά τους. Πχ ο Mozilla Thunderbird, που κατά τα άλλα διαβάζει emails, όπως το Outlook,  τα καταφέρνει μια χαρά. Παρομοίως και ο ίδιος ο Firefox και ο Internet Explorer πια.
4. Αυτό ήταν! Βάζετε τη διεύθυνση RSS που βρήκατε στο πρόγραμμα που είπαμε και όποτε υπάρχουν νέα αυτά θα έρχονται αυτόματα.

Πού είναι, όμως η κομβική διαφορά με ένα newsletter, αφού το αποτέλεσμα μοιάζει το ίδιο; Η διαφορά βρίσκεται στο ότι το πρόγραμμα που διαβάζει τα RSS σας είναι αυτό που κάθε τόσο ελέγχει αν υπάρχουν ανανεώσεις και όχι ο ιδιοκτήτης του site που σας στέλνει email newsletters όποτε θέλει, είτε το έχετε ζητήσει είτε όχι. Με αυτό τον τρόπο η μεθοδολογία των RSS είναι και πιο "δίκαιη".

Έτσι, έχετε ένα πλήθος ωφελειών:

• Οργανώνετε τα νέα που λαμβάνετε σε κατηγορίες κλπ.
• Δεν μπλέκετε τα νέα σας με τα email σας. Είναι άλλο το ένα και άλλο το άλλο και δε χρειάζεται να μπερδεύονται.
• Όσον αφορά αυτό που λαμβάνετε η ποικιλία του περιεχομένου δεν υστερεί σε τίποτε από αυτή του περιεχομένου ενός newsletter.
• Εσείς αποφασίζετε ποιος θα σας στέλνει τα νέα του και ποιος όχι και διατηρείτε τον έλεγχο.

Γι’ αυτό, λοιπόν, όταν μια ιστοσελίδα σας ενδιαφέρει πολύ να έχετε το νου σας  για το πορτοκαλί εικονιδιάκι, που έχει επικρατήσει να αντιπροσωπεύει τα RSS. Κι αν δεν το βρίσκετε κάπου μέσα στην ιστοσελίδα, γιατί κανείς δεν το έβαλε εκεί, ίσως το βρείτε αυτόματα στη μπάρα διευθύνσεων δίπλα στη διεύθυνση της ιστοσελίδας. Πάρτε RSS, όσο πιο πολλά μπορείτε.

Δύσκολοι καιροί για πρίγκιπες! Μπήκα στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Επενδύσεων και Ανάπτυξης (ependyseis.gr) για να βρω ο φτωχός επαγγελματίας πληροφορίες. Για να μπεις στο κλίμα σκοπός της προαναφερθείσας οντότητας είναι "…η ενημέρωση των επιχειρήσεων σχετικά με τις ενισχύσεις προς επενδυτικά σχέδια που διαχειρίζεται το ΥΠΟΙΟ, δηλαδή τον Επενδυτικό Νόμο και τις ενισχύσεις προς Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις που υλοποιούνται μέσω των τραπεζών στο πλαίσιο των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων".

Στο http://www.ependyseis.gr/mis υπάρχει και ολόκληρο πληροφοριακό σύστημα που το υποστηρίζει, όπου φτιάχνεις λογαριασμό, κάνεις login, μπαίνεις, ψάχνεις κοκ. Αμ, δε! Μπήκα, έκανα λογαριασμό αλλά από εκεί και πέρα παρέμενα μονίμως στην αρχική σελίδα που επίμονα μου ζητούσε username και password και φαινόταν να αδιαφορεί όσο επίμονα κι αν της τα έδινα ξανά και ξανά με ολοένα και διαφορετικούς τρόπους. Πχ, πληκτρολόγηση, copy-paste, συνδυασμό των δύο προηγούμενων, επανάληψη της διαδικασίας – έχω ήδη δύο λογαριασμούς εκεί και πουλάω τον έναν σε λογική τιμή.

Να μη σας τα πολυλογώ login δεν έκανα! Και να που τότε μες την απελπισιά μου βλέπω το link "χρήσιμες πληροφορίες". Το πατάω με ανυπομονησία. Με τη σειρά οι αντιδράσεις:

1. "Κατάλληλος φυλλομετρητής (browser) Internet Explorer 7"
   Απαράδεκτο! Απολύτως και οριστικώς απαράδεκτο! Δηλαδή, άμα δεν έχω Windoze δε μπορώ να μπω στο site που η πολιτεία μου κατασκεύασε για εμένα με τους φόρους μου; Αίσχος, αηδία και φρίκη. Και να πρέπει να το ψάξω στα ψιλά γράμματα κιόλας. Και να είναι μια απαραίτητη προϋπόθεση, όχι απλά μια σύσταση. Και να μη βλέπω καν ένα μηνυματάκι που έστω να με ενημερώνει, βρε αδερφέ, να ξέρω τι πρέπει να κάνω. Ε, και, ναι, με Internet Explorer 7 κατάφερα και μπήκα κανονικά, τελικά.
2. Επιθυμητή ανάλυση οθόνης για άνετη πλοήγηση στο σύστημα: 1024 Χ 768 ή μεγαλύτερη, Μέγεθος Γραμμάτων (Text size): Medium
   Τι λε ρε μεγάλε, αυτό σε μάρανε; Κάτσε να μπω πρώτα!
3. Ρύθμιση των Security Settings του Browser ώστε να αντιλαμβάνεται το συγκεκριμένο site σαν "Trusted Site"
   Σώπα! Θες να είσαι και Trusted Site, δικέ μου; Μήπως έτσι θα ανοίξεις και από το Firefox; Κι άμα εσένα, κολλητέ,  σε hack-άρουν ποιον θα εμπιστεύομαι εγώ μετά;

Γαμ* τα e-government μου μέσα γαμ*! Εν έτει 2009. Και σου ‘χω βρει κι άλλα παραδείγματα στο παρελθόν, αν θυμάσαι:

• Το (παλιό) site του Αρείου Πάγου.
• Το (παλιό;) site του ΕΟΜΜΕΧ.

Χώρια πόσα άλλα βλέπω κάθε τόσο αλλά δε μιλάω. Αλά αυτό είναι το πρόβλημά μου εμένα… δε μιλάω!

Και ξέρω και τι φταίει για το συγκεκριμένο πρόβλημα. Οι επιδέξιοι δημιουργοί του έχουν χρησιμοποιήσει με πολύ κόπο και τέχνη συστήματα βασισμένα-σε και προορισμένα-για τεχνολογίες Microsoft. Οποιοσδήποτε με ελάχιστες τεχνικές γνώσεις το διαπιστώνει αυτό με την πρώτη ματιά. Αλλά δεν έχω πρόβλημα με τις τεχνολογίες. Έχω πρόβλημα, και μάλιστα σοβαρό, όταν αυτές γίνονται αποκλειστικές. Τη στιγμή που ο κόσμος της Πληροφορικής χρόνια τώρα ουρλιάζει για προσβασιμότητα και διαλειτουργικότητα σε σημείο που σχεδόν να έχουν νομοθετηθεί (τουλάχιστο από την Ευρωπαϊκή Ένωση) αυτές οι έννοιες!

Βέβαια δε μπορώ να κατηγορήσω τον κάθε δύστυχο Ζαχαρία Δεντοφτιάχνω "τζούνιορ σόφτ-wear εν-genie-ρ", που είναι ένα απλό γρανάζι, για την πλατφόρμα που οι παλαιότεροι έχουν επιβάλλει, που δαύτην έμαθαν στα χρόνια τους κι αυτοί, και για τις συμφωνίες που οι ανώτεροι έχουν κάνει με τη μαμά-Microsoft, που αυτή είναι η δουλειά τους άλλωστε. Όμως, σε εκείνα τα ρημάδια τα υπουργεία δεν υπάρχει ένασ φιλότιμος ή ικανός ή κάτι άλλο άνθρωπος τελοσπάντων, να βρεθεί και να πει "Όχι, αυτό αντίκειται στην ίδια τη λογική, έρχεται σε αντίθεση με τον ίδιο το σκοπό του που είναι προορισμένο να εξυπηρετήσει, δηλαδή την ανοιχτή διακυβέρνηση, την ανοικτή πληροφόρηση, τον ίδιο τον πολίτη".

Τι να σας πω, είπα να μη συγχιστώ αλλά άι-συχτίρ!

Θέλω να το φωνάξω εδώ και τόσο καιρό. Είναι τόσο φανερό, που αναρωτιέμαι μήπως είναι ο μόνος που το βλέπει. Μήπως κάτι δεν πάει καλά μαζί μου; Δε μπορεί! Πού είναι; Γιατί δεν το βρίσκω; Θέλω να το φωνάξω δυνατά. Ο βασιλιάς είναι γυμνός. Ο βασιλιάς έχει αυτιά γαϊδάρου. Το youtube δεν έχει κουμπάκι για "stop"! Αλήθεια! Και το "pause" να πατήσεις το video θα συνεχίσει να κατεβαίνει. Θα τρελλαθώ…

Μα κοτζάμ youtube να έχει αμελήσει ένα από τα πιο βασικά κουμπιά που πρέπει να έχει ένας media player; Ξεκίνα, πάγωσε, σταμάτα. Όλα τα άλλα είναι καλά αλλά είναι πολυτέλειες. Αυτά τα τρία είναι ανεκτίμητα. Ειδικά όταν το "σταμάτα" σημαίνει επιπλέον "σταμάτα να κατεβάζεις στο background ολοταχώς megabytes από video"! Το μόνο λογικό που μπορώ να υποθέσω είναι ότι οι κατασκευαστές του player φοβήθηκαν ότι ο κοινός χρήστης θα μπερδευτεί από την έννοια του σταμάτα-ξεκίνα στο internet, διότι εκεί μπλέκεται και με την ιδέα του buffering. Ότι, δηλαδή, ενώ το video είναι παγωμένο ή ενόσω βλέπεις ένα τμήμα του, το υπόλοιπο video συνεχίζει να κατεβαίνει  (μιας και δεν πρόκειται να προλάβει να κατέβει όλο μονομιάς).

Έτσι, μάλλον, παρέλειψαν το εν λόγω κουμπάκι. Όμως, εμένα μου λείπει αυτό το κουμπάκι. Θέλω να μη μου τρώει τη γραμμή ένα video που ξεκίνησα να βλέπω αλλά το βαρέθηκα στη μέση. Θέλω να μη χρειάζεται να αλλάξω σελίδα για να γίνει αυτό. Θέλω όταν μια σελίδα έχει πολλά youtube videos να μην είμαι υποχρεωμένος να δω εξολοκλήρου το πρώτο που του πάτησα το "play" αλλά να μπορώ να το διακόψω διά παντός και όχι απλά να το παγώσω για να προχωρήσω στο επόμενο.

Ο Firefox είναι ένας browser. Στα ελληνικά, ένας πλοηγός διαδικτύου. Αυτό για τον κοινό χρήστη! Για μένα είναι κάτι πολύ περισσότερο, είναι μια ολόκληρη υπολογιστική πλατφόρμα. Είναι το λογισμικό εκείνο που έθεσε τα θεμέλια για πώς πρέπει να αντιμετωπίζουμε το σύγχρονο internet (το είπαν web 2.0 εδώ και καιρό, μετά βίας είναι 1.5 ακόμα και τώρα). Για πολλούς λόγους, λοιπόν, που δεν είναι της παρούσης, τον λατρεύω και τον χρησιμοποιώ από την έκδοση 0.8, ολοένα και περισσότερο.

Στην πρόσφατη, πολυαναμενόμενη έκδοση 3.5 πάντως με απογοήτευσε κάπως!

1. Που είναι η κλεψύδρα;

Αδυνατώ να κατανοήσω τη γκάφα αυτή. Όταν ένας χρήστης εκτελέσει μια ενέργεια σε ένα προγραμμα, πατώντας ένα κουμπί ή όπως αλλιώς,  υπάρχει πάντα κατι που του δείχνει αν η ενέργειά του ολοκληρώθηκε, απέτυχε ή βρίσκεται σε εξέλιξη. Ένα κλασσικό παράδειγμα είναι ότι σε καταστάσεις αναμονής ο κέρσορας (το βελάκι που κουνάς δεξιά-αριστερά στην οθόνη) γίνεται κλεψύδρα ή εμφανίζεται δίπλα του μια μικρή κλεψύδρα. Ο Firefox όταν πατούσες ένα link για να μεταβείς πχ σε μια άλλη σελίδα το έκανε αυτό. Δεν το κάνει πια. Πολύ κακό. Πάρα πολύ κακό! Όχι μόνο δεν το κάνει αυτό αλλά δεν κάνει και τίποτε άλλο για να στο δείξει (πέρα από το να αλλάζει το εικονιδιάκι στο επιλεγμένο tab του, πράγμα ανούσιο όταν έχεις πολλά tabs και είναι όλα μικροσκοπικά γιατί, διάολε, είναι ένας από τους λόγους που προτίμησες το Firefox εξαρχής). Σε ένα κλασσικό πρόγραμμα ένα κουμπάκι φαίνεται όταν πιέζεται (υποχωρεί προς τα μέσα). Οπότε, τουλάχιστο ξέρεις ότι το πατησες. Σε ένα κοινό site ένα κοινό link δεν είναι κουμπί. Οπότε το πατάς και το πατάς και το πατάς και αν είσαι πολύ παρατηρητικός θα το καταλάβεις κάποια στιγμή ότι το πάτησες.

Προσθήκη για web developers: Κι εγώ που περίμενα να δω την κλεψύδρα να εμφανίζεται και στις πίσω-από-το-προσκήνιο AJAX κλήσεις!

2. Μνήμη

Πόση μνήμη πια χρειάζεσαι να καταναλώσεις και γιατί δεν την απελεθευρώνεις όταν δεν τη χρειάζεσαι πια; Βλέπω το Firefox στο τέλος της ημέρας να τρώει μνήμη της τάξεως των 400 και 500 και βάλε MB. Ακατέβατα, όσο δουλεύει το νούμερο αυξάνει. Το καλό είναι ότι όταν τον κλείσεις την απελευθερώνει πράγματι πολύ πιο γρήγορα από ότι παλιά. Και, βέβαια, μάλλον φταίνε σε μεγάλο βαθμό και τα plugins. Αλλά αν φταίνε ας ληφθεί αυτό υπόψη και ας αλλάψει κάτι.

3. Παραθυράκια (dialogs) της Javascript

Είναι αυτά τα μικρά παραθυράκια σαν και αυτό που βλέπεις στην εικόνα από κάτω. Μικροί διάλογοι, δηλαδή, που σε ρωτάνε όταν χρειάζεται κάτι που ο κατασκευαστής ενός site έχει ζητήσει. Χρησιμότατα και αμεσότατα. Αλλά γιατί πρέπει να υπερκαλύπτεται όλος ο browser από αυτά; Όταν ένα τέτοιο παραθυράκι ανοίγει είσαι υποχρεωμένος να το λάβεις υπόψη σου διότι τίποτε άλλο δε λειτουργεί αν το ρημάδι δε φύγει από τη μέση. Και ίσως κάποτε όπου οι browsers δεν είχαν tabs αυτό να μη δημιουργούσε πρόβλημα. Όμως εδώ και πολλά χρόνια δημιουργεί και ήλπιζα ότι τώρα ήταν ο καιρός να λυθεί. Επιπλέον, κανείς δε μπορεί να ισχυριστεί ότι το να δοθεί απάντηση σε ό,τι και αν είναι αυτό που τα παραθυράκια ρωτάνε είναι τόσο κρίσιμο ώστε να μπαίνει σε υποχρεωτική άμεση προτεραιότητα. Θα έπρεπε να αποκλείουν μόνο το συγκεκριμένο tab στο οποίο αναφέρονται και όχι όλα τα άλλα και γενικά το browser.

3.5. Παραθυράκια username/password (http-authentication)

Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα παραθυράκια που ζητούν username και password μέσω http authenticatio. Τι είναι αυτό μη ρωτάτε, μόνο δείτε την εικόνα παρακάτω και θα το θυμηθείτε αν το έχετε συναντήσει. Στην πράξη είναι αρκετά κοινό αν και όχι πολύ συχνό. Η ουσία είναι ότι όταν αυτό το παραθυράκι εμφανίζεται όλα τα άλλα παγώνουν, κι εσύ πρέπει να βρεις το username και το password σου άμεσα, αν θες να μπορέσεις να κάνεις οτιδήποτε άλλο. Θα ήλπιζα ότι είναι καιρός οι browsers να ξεπεράσουν και αυτή την αγκύλωση.

Μη με παρεξηγήσετε, είμαι λάτρης του Firefox και φανατικός χρήστης του. Ακόμη, είναι και ένα ουσιώδες επαγγελματικό μου εργαλείο. Θέλω να γίνει ακόμα καλύτερος γιατί μέχρι τώρα με ικανοποιεί τόσο όσον αφορά σε αυτά που προσφέρει όσο και στην "ανοικτή" φιλοσοφία του.

Ο δικτυακός τόπος indymedia.org αυτοπροσδιορίζεται ως ένας χώρος:

…of collectively run media outlets for the creation of radical, accurate, and passionate tellings of the truth. We work out of a love and inspiration for people who continue to work for a better world

Διαθέτει το ελληνικό του παράρτημα, το athens.indymedia.org, το οποίο εδώ και κάποια χρόνια προσπαθεί να αποτελέσει μια εναλλακτική και ριζοσπαστική (συχνά πολύ) φωνή ενημέρωσης. Το αθηναϊκό indymedia στεγάζεται διαδικτυακά απο το Πολυτεχνείο (ΕΜΠ). Το δίκτυο του ΕΜΠ παρέχεται μέσω της ΕΔΕΤ (Εθνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας) από τον ΟΤΕ για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς.

Στις 18 Ιουνίου 2009 ο βουλευτής του ΛΑΟΣ Ηλίας Πολατίδης σε ερώτησή του στη βουλή φέρνει το θέμα στο προσκήνιο ως παράτυπο και στις 30 Ιουνίου ο ΟΤΕ στέλνει εξώδικο στο ΕΜΠ για την παύση του indymedia.

Υπάρχουν πολλές οπτικές γωνίες να δει κανείς το θέμα. Μία από αυτές είναι το ότι η συμφωνία για τη χρήση του δικτύου που παραχωρεί ο ΟΤΕ στο ΕΜΠ παραβιάζεται με ιστοσελίδες όπως αυτή, δηλαδή στεγνά επιχειρηματικά. Μια άλλη οπτική γωνία είναι να θεωρήσουμε ότι στους κόλπους ενός φιλελεύθερου ιδρύματος, όπως το ΕΜΠ, ζει μια πηγή ενημέρωσης εναλλακτική και κάτι τέτοιο άπτεται απόλυτα του κοινωνικού ρόλου ενός πανεπιστημίου και θα έπρεπε να προστατεύεται με την ίδια λογική που προστατεύεται το πανεπιστημιακό άσυλο (για όνομα του θεού, μιλώ για το άσυλο στην ουσία του, όχι ως πρόσχημα υπόθαλψης εγκληματικών πράξεων). Με βάση τη δεύτερη λογική η πράξη αυτή θα μπορούσε πράγματι να χαρακτηριστεί οπισθοδρομική, αντιδημοκρατική, λογοκρισία, φασιστική κλπ.