Με τον Τσάρλι Κερκ πιθανώς διαφωνώ με τα μισά από όσα λέει, πιθανώς με το 68,27%. Δεν ξέρω πώς βγαίνει ποσοστό από κάτι τέτοιο. Δεν έχω ακούσει τα πάντα όλα όσα έχει πει αλλά έχω ακούσει να διαστρεβλώνονται και πολλά που έχει πει. Υπό το πρίσμα της στρέβλωσης πράγματι διαφωνώ. Αλλά δεν τα είπε. Τον έχω ακούσει να μιλάει όμως αρκετά επί ώρες και σε ολοκληρωμένες συζητήσεις, όχι σε αποσπασματικά ρηλζ.
Συμφωνώ σε θέματα ελεύθερης αγοράς, μεγέθους του κράτους, ελευθερίας του λόγου. Διαφωνώ σε θέματα όπως στάση προς την Ουκρανία, οι αμβλώσεις, οπλοκατοχή, κλιματική αλλαγή και στον υπέρμετρο ζήλο στην αντιμετώπιση της μετανάστευσης. Αναφέρομαι σε σημαντικά θέματα, όχι στο αν αναφέρθηκε σε ένα απόσπασμα της βίβλου με τρόπο που ακούγεται αιρετικός. Είναι όλα θέματα στα οποία υπάρχει βάθος, υπάρχουν πτυχές και ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες που δεν εξαντλούνται σε ένα “ναι ή όχι”. Σε αυτά τα θέματα συνήθως διαφωνώ με την κατακλείδα του και τη ζύγιση των επιχειρημάτων ή χριστιανική-φονταμενταλιστική προσέγγισή του, αλλά βλέπω με ενδιαφέρον το βασικό επιχείρημα και την ανάγκη για ύπαρξη αντι-επιχειρήματος. Τέλος, δε θεωρώ ότι είναι ένας δαίμονας ή ο διάβολος μεταμορφωμένος. Έγραψα για τη δολοφονία του και τις σκέψεις που μου ξεπήδησαν από αυτήν χτες.
Να εδώ μια πρόσφατη συζήτησή του με τον Γκάβιν Νιούσομ, το Δημοκρατικό κυβερνήτη της Καλιφόρνια, μιας πολύ έντονα Δημοκρατικής πολιτείας (45% – 25%). Είναι το πρώτο επεισόδιο του πόντκαστ του,. Ο Νιούσομ κάνει μια πολύ ανοιχτή και τίμια συζήτηση μαζί του και αναζητά τα αίτια της δημοφιλίας του Κερκ, ρωτά που έχουν κάνει λάθος οι Δημοκρατικοί και έχουν χάσει το ίδιο τους το κοινό και ζητά πρακτικά… συμβουλές. Ο Κερκ του τις δίνει! Αν και δεν έχει τόσο αυτό σημασία, σημασία έχει ο τρόπος που κάνουν διάλογο. Διάλογο! Και χωρίς να φορέσουν ο ένας στον άλλο καμιά ταμπέλα.
Επί της αρχής δέχομαι ότι ακόμη και τα πιο ακανθώδη ζητήματα σηκώνουν συζήτηση. Πρέπει να σηκώνουν συζήτηση. Έχουν ενδιαφέρουσες και χρήσιμες πτυχές όταν μπαίνει κανείς σε ανάλυση. Τη χρειάζονται τη συζήτηση, ακόμη κι αν αυτό είναι για να σιγουρευτούμε ότι έχουμε δίκιο. Γιατί μπορεί πάντα να παρουσιαστούν νέα επιχειρήματα ή νέα δεδομένα. Και ποιος θα μας τις δώσει αυτές τις πτυχές; Πιθανότατα αυτός με τον οποίο διαφωνούμε, αυτή που αναζητά την αντίθετη προσέγγιση! Για την οπλοκατοχή έγραψα στο παραπάνω άρθρο. Για την άμβλωση είχα γράψει και παλιότερα. Για την κλιματική αλλαγή σκέφτομαι πολλά που συχνά δεν ευθυγραμμίζονται με το σύνηθες αφήγημα.
Γι’ αυτό ο διάλογος με την αντίθετη πλευρά είναι ζωτικός και απαραίτητος. Ο Τσάρλι Κερκ το στήριζε αυτό και όλοι του το αναγνωρίζουν. Να εδώ, ας πούμε ο Έζρα Κλάιν, που θα ισχυριζόταν κανείς πως στέκεται καθαρά στην πλευρά του απέναντι στρατοπέδου και είναι γενικά έβας επιδραστικός σχολιαστής. Δηλώνει ευθαρσώς ότι ο τρόπος που ο Κερκ έκανε πολιτικό διάλογο ήταν ο σωστός γιατί ήταν ανοιχτός σε διάλογο και επιδίωκε τη συζήτηση με επιχειρήματα χωρίς να κρύβει τις απόψεις του και χωρίς να κρύβεται ο ίδιος. Επιδίωκε τη συζήτηση ανοιχτά!
Ένα φαινόμενο που παρατηρώ εδώ και καιρό και αναδύθηκε έντονα στο δημόσιο διάλογο μετά τη δολοφονία του Κερκ είναι η απόπειρα δαιμονοποίησής του ιδεολογικού αντιπάλου. Η προσπάθεια δηλαδή να απομονώσουμε φράσεις του ή να διαστρεβλώσουμε άλλες ή να βάλουμε στο μικροσκόπιο παράλλες και τελικά να τις κάνουμε να φανούν ακραίες, με αποτέλεσμα ο αντίπαλός μας να φανεί επομένως κι αυτός ακραίος συνολικά και άρα να τον απορρίψουμε καθολικά. Είναι μια μορφή διανοητικής ατιμίας ή τεμπελιάς. Κατηγοριοποιούμε τον αντίπαλό μας με μια ταμπέλα και χωρίς σκέψη τον απορρίπτουμε κι αυτόν και τις ιδέες του. Ή, αντίστροφα, μπορεί και να τον δεχόμαστε αν η ταμπέλα μας βολεύει.
Με τον Κερκ λοιπόν μπορεί να διαφωνώ σε πολλά, αλλά τη δαιμονοποίησή του δεν τη δέχομαι κι αυτό άσχετα με το θάνατό του και τον τρόπο που έγινε. Δε θα τη δεχόμουν και πριν, δε θα τη δεχόμουν και χωρίς τη δολοφονία του. Ο τίμιος διάλογος προϋποθέτει την τίμια αντιμετώπιση του αντιπάλου σε επίπεδο ιδεών. Κάτι που, θα το παρατηρήσατε ίσως, συμβαίνει όλο και λιγότερο στην ιδεολογική πόλωση που ζούμε.
Κάτι που επίσης συμβαίνει είναι η προσπάθεια σε όρια υπερβολής να πείσουμε πέρα από κάθε αμφιβολία και με τον πιο εμφατικό τρόπο για την ταμπέλα που βάζουμε. Να υπερθεματίσουμε στα όρια που μας επιτρέπει η γλώσσα μας. με σχεδόν λογοτεχνικό τρόπο για το πόσο έχουμε δίκιο και ο αντίπαλός μας άδικο. Και με τρόπο οριστικό και αμετάκλητο. Με έχει κουράσει αυτή η έμφαση και η σιγουριά στην αλήθεια των απόψεών μας. Εγώ ο ίδιος δεν πιστεύω τα ίδια που πίστευα στα 25 μου ή τουλάχιστον έχω καλλιεργήσει πάρα πολύ αυτά που πίστευα μικρός.
O Κερκ προκαλούσε αυτό το κακό ένστικτο του κόσμου και προκαλούσε τις καθιερωμένες ιδέες που, μαντέψτε, είχαν τρύπες, είχαν λεπτομέρειες που το κυρίαρχο αφήγημα δεχόταν και ακόμη επέβαλε χωρίς αμφισβήτηση. Θέματα βαθιά και περίπλοκα, που έχουν ανάγκη από βαθιά ανάλυση, δεν εξαντλούνται με μια μονόπλευρη αντιμετώπιση. Μερικά παραδείγματα θεμάτων όπου το κυρίαρχο αφήγημα το δεχόμαστε σχεδόν αυτονόητα, με ελάχιστη κριτική, ενστάσεις και δισταγμούς:
- ελεύθερη οικονομία, καπιταλισμός
- κράτος πρόνοιας
- μεταναστευτικό, Ισραήλ/Παλαιστίνη
- μεσανατολικό
- κλιματική αλλαγή
- αντιμετώπιση κόβιντ, καραντίνες
- αμβλώσεις
- είναι τα φύλα δύο
- ισότητα μισθών φύλων
- μητρότητα
- έθνος
- θρησκεία
Κι ακόμη κι αν απορρίψει κανείς κάτι εντελώς και είναι απόλυτα βέβαιος για τις απόψεις του, θα του λείπει το εργαλείο της κατανόησης του αντιπάλου. Γιατί η κατανόηση χρειάζεται αν πρόκειται να συνυπάρξουμε μαζί του και όχι να τον εξολοθρεύσουμε ή να τον υποτάξουμε. Μιλώ για τίμια κατανόηση, απαραίτητη για τη συμβίωση και τη συνύπαρξη. Όχι κατανόηση που απλά θα επιβεβαιώσει τις απόψεις μας και θα τις επιτείνει, παρουσιάζοντάς τες με ακόμη μεγαλύτερη έμφαση.
Κάτι τέτοιες μονόπλευρες αντιμετωπίσεις διχαστικών θεμάτων είναι που έκαναν και τη Μέλανι Φίλλιπς, αλλά και πολλούς άλλους, να απομακρυνθούν από την αριστερά ή το γενικότερο προοδευτικό χώρο. Γιατί δεν ήταν πια προοδευτικός. Αυτό δε δίνει άδεια στον άλλο χώρο να είναι ακροδεξιός. Αλλά στριμώχνει το κέντρο ακόμη περισσότερο, το κέντρο το δημιουργικό, με τις συγκλίσεις και τους συμβιβασμούς του. Εδώ μας αναλύει Φίλλιπς γιατί απομακρύνθηκε από την αριστερά τη δεκαετία του 1980 με αφορμή το πώς χειριζόταν ο Guardian, στον οποίο εργαζόταν, το μεσανατολικό: Why I left the left.
εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, πολιτική | rss 2.0 | trackback