Η αναλυτική ηθική είναι δύσκολο πράγμα. Το καθημερινό καλό μοιάζει συχνά απλό και εύκολο στη σύλληψή του, αλλά αν κάτσεις και το αναλύσεις θα βρεθείς μπροστά σε εκπλήξεις. Πχ είναι καλό να έχουμε μικρή ή μεγάλη φορολογία; Είναι καλό να τραβήξουμε το μοχλό στο κλασσικό πρόβλημα με το τρενάκι ή όχι; Και άλλα πολλά.
Επειδή η καθημερινή ηθική μοιάζει πράγματι απλή (πχ αν σε κάποιον πέσουν τα πράγματα που κρατάει στα χέρια του, σπεύδουμε να τον βοηθήσουμε ενστικτωδώς ή τελοσπάντων δύσκολα κάποιος άλλος θα μας πει ότι κακώς κάναμε που σπεύσαμε να τον βοηθήσουμε) νομίζουμε ότι αυτή η απλότητα μπορεί να αναχθεί παντού. Ή νομίζουμε ότι αυτή η καλοσύνη μπορεί να εφαρμοστεί με τελειότητα.
Έχω ξανακάνει την ίδια κριτική στους σύντροφους χορτοφάγους, τους σκληροπυρηνικούς, αυτούς που δε θα πειράξουν ούτε μύγα (νομίζουν) με την πολύ καλοσχεδιασμένη διατροφή και ζωή τους. Επιδιώκουν την ηθική καθαρότητα, απλώς και μόνο επειδή αυτή μοιάζει απλή. Αλλά δεν είναι. Είναι ιδιαίτερα περίπλοκη και αχρείαστη.
Μάλιστα η εμμονή σε αυτήν είναι απωθητική και μάλλον αρνητική επίδραση έχει στο όλο κίνημα. Πρόσφατα ένας νέος φίλος μου είπε “από όσους χορτοφάγους έχω γνωρίσει είσαι ο πιο… πιο…” δεν ολοκλήρωσε τη φράση του, έψαχνε να βρει μια λέξη που κατάλαβα ότι κυμαινόταν ανάμεσα στο “χαλαρός”, “μη δογματικός” ή κάτι τέτοιο τελοσπάντων. Και είναι αλήθεια. Δε κάνω βαρύγδουπες δηλώσεις για τη χορτοφαγία, θα την υποστηρίξω όταν παραστεί η περίσταση φυσικά, δε θα προσβάλω φίλους που με φιλοξενούν με τις απόψεις μου.
Ισχυρίζομαι ότι μπορούμε να ασκούμε μια χορτοφαγία στη λογική του ελάχιστου δυνατού κακού. Δε λέω να είμαστε χορτοφάγοι της Σαρακοστής ή χορτοφάγοι “που τρώνε κοτόπουλο ή ψάρι” αλλά τελοσπάντων αν ο σπιτονοικοκύρης έχει φτιάξει ένα γεύμα που έχει μέσα κρέμα γάλακτος ας μην είμαστε αυτοί οι σχολαστικοί τύποι που θα κάνουν το θέμα της παρέας να επικεντρωθεί σε αυτούς και στην εμμονή τους στη λεπτομέρεια.
Υπάρχουν πολλοί άλλοι άνθρωποι εκεί έξω που είναι διατεθειμένοι να το δοκιμάσουν, που το υποστηρίζουν αλλά δεν το έχουν δοκιμάσει ή δε θεωρούν ότι μπορούν να το καταφέρουν γιατί άντε τώρα να αλλάξεις όλες σου τις διατροφικές συνήθειες ξαφνικά. Αυτοί αξίζουν μια πιο φιλική συμπεριφορά από τις απλοϊκές και διχαστικές δηλώσεις “α αυτό δεν είναι βίγκαν, το λέει ο ορισμός”. Ο ορισμός δε λέει με ακρίβεια τι να κάνεις αλλά να συμπεριλάβεις τα ζώα στον ηθικό σου κύκλο. Και αυτός ο κύκλος δεν είναι λείος, έχει γωνίες. Πχ μπορώ να βρω επιχειρήματα κατά του να διατηρεί κανείς κατοικίδια, κάτι που πάρα πολλοί “καθαροί” χορτοφάγοι κάνουν.
Ας προσπαθήσουμε όλοι για το καλύτερο. Είναι προτιμότερο να κερδίσουμε 10 ανθρώπους που θα βγάλουν το κρέας από τη διατροφή τους παρά έναν που δε θα φάει ούτε σταγόνα μέλι, ούτε αυγό από το χωριό του. Γιατί τελικά μας νοιάζει η μεγαλύτερη εικόνα και το αποτέλεσμα ή η δική μας ηθική στάση. Δυστυχώς συχνά συμβαίνει το δεύτερο. Μας νοιάζει περισσότερο η δική μας στάση, η δική μας “καθαρή” συνείδηση, κάτι μάλλον εγωιστικό και κάπως αυτάρεσκο.
Το καλύτερο είναι εχθρός του καλού λέει σοφά ο λαός μας. Το μήνυμα εδώ λοιπόν δεν είναι προς τους τυπολάτρες βίγκαν αλλά προς τον υπόλοιπο κόσμο. Κάντε ό,τι καλύτερο μπορείτε. Κάντε το 80%. Κάντε το 70%. Σάμπως καταφέρνετε να κάνετε το 100% κάπου αλλού στη ζωή σας; Δε χρειάζεται αυτό το άγχος. Πόνος στον κόσμο θα υπάρχει πάντα. Μπορούμε να τον μειώσουμε προτού πάθουμε ασφυξία που δε μπορούμε να τον μηδενίσουμε.
Featured image credit: “roots vegetarian and organic grocery store (1)” by steve loya is licensed under CC BY-NC-ND 2.0. To view a copy of this license, visit https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/.
εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, ηθική, χορτοφαγία | rss 2.0 | trackback