Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι το ανοιχτό λογισμικό δεν είναι συντηρητικό στη φιλοσοφία του γιατί αφήνει σχεδόν κάθε ελευθερία για εξέλιξη και απαιτεί κάθε εξέλιξή του να είναι εξίσου ελεύθερη να εξελιχτεί. Αναφέρομαι στο ελεύθερο λογισμικό όπως διέπεται από την άδεια GPL, η οποία ορίζει πως οτιδήποτε γραφτεί υπό αυτήν θα πρέπει να τελεί και αυτό υπό την ίδια άδεια, έτσι ώστε να διέπεται αλυσιδωτά από τις ίδιες ελευθερίες για εξέλιξη. Άρα η δυνατότητα για εξέλιξη πρέπει να λειτουργεί πέρα από κάθε περιορισμό, ακόμη κι από αυτό της ιδιοκτησίας. Το ανοικτό λογισμικό δεν ανήκει σε κανέναν, ούτε σε εκείνους που το γράφουν.
Αν δεν είναι συντηρητικό, τότε τι είναι; Υπό την παραπάνω έννοια είναι προοδευτικό γιατί επιζητά την εξέλιξη. Η εξέλιξη δεν είναι αναγκαστικά προς θετική κατεύθυνση αλλά τελοσπάντων όταν το χρησιμοποιούν ελεύθερα οι άνθρωποι το αναμενόμενο είναι να το χρησιμοποιήσουν προς όφελός τους. Αλλά μπορεί να το χρησιμοποιήσουν και για κακό σκοπό. Άλλωστε ένα εργαλείο είναι και αυτό όπως όλα τα άλλα.
Άρα το ελεύθερο λογισμικό είναι καταρχάς απελευθερωμένο από κανόνες. Μπορείς να το διαβάσεις, να το αλλάξεις, να το πουλήσεις, να το εξελίξεις, να το εκδώσεις εκ νέου. Απλά, αν το εκδώσεις εκ νέου, θα πρέπει να το παραγόμενο αποτέλεσμα να διέπεται από τους ίδιους κανόνες. Όσοι έχουν πρόσβαση στο παραγόμενο αποτέλεσμα θα μπορούν να κάνουν το ίδιο, χωρίς περιορισμό, πέραν από το γεγονός ότι το δικό τους παραγόμενο αποτέλεσμα θα διέπεται και αυτό από τους ίδιους κανόνες… Και πάει λέγοντας.
Σας θυμίζει κάτι αυτό; Εμένα μου φέρνει στο μυαλό το ελευθεριακό (libertarian) αίτημα για απορρύθμιση και απελευθέρωση μιας αγοράς. Το αίτημα αυτό δε ζητά αναρχία στην αγορά αλλά απελευθέρωση από πολλούς και πολύπλοκους κρατικούς κανόνες που στην πράξη εμποδίζουν μια αγορά να εξελιχθεί. Και το ελευθεριακό αίτημα βέβαια δέχεται ένα ελάχιστο κράτος που θα εφαρμόζει τους νόμους. Στην περίπτωση του ανοιχτού λογισμικού, θα εξασφαλίζει την εφαρμογή της GPL.
Στο χώρο των τεχνολογιών πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών όλοι δέχονται ντε φάκτο το ανοιχτό λογισμικό γιατί το χρησιμοποιούμε παντού και κατά κόρο. Λίγοι είναι εκείνοι που πιστεύουν σε αυτό ιδεολογικά και συνήθως κατατάσσονται σε ιδεολογίες αριστερές. Αλλά γιατί γιατί δεν εφαρμόζουν την ίδια φιλοσοφία απορρύθμισης και στην υπόλοιπη αγορά και την θέλουν ελεγχόμενη όσο το δυνατόν περισσότερο από το κράτος; Εκεί διακρίνω μια γνωστική ασυμφωνία.
ΥΓ: Όταν ο Ρίτσαρντ Στώλλμαν, εμπνευστής της ιδέας του ανοιχτού λογισμικού ήρθε στην Ελλάδα να μιλήσει για τις πατέντες στο λογισμικό.
[Featured image credit: “Open Source Stars” by opensourceway is licensed under CC BY-SA 2.0. To view a copy of this license, visit https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/.]
εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις, τεχνολογία, φιλοσοφία | rss 2.0 | trackback