Διάφορες σκέψεις μου έρχονται σχετικά με τους άνδρες, τις γυναίκες, την ανθρωπότητα γενικότερα και το πώς βιώνει το σύγχρονο κόσμο και αλληλεπιδρά μέσα σε αυτόν. Αφορμή δυο άρθρα που έτυχε και διάβασα στη στήλη LOOK της Athens Voice περίπου τις ίδιες μέρες και τα συνδύασα μεταξύ τους (εδώ το ένα κι εδώ το άλλο). Και τα δύο αναφέρονται σε δράσεις που οργανώνουν γυναίκες για γυναίκες, ας πούμε λέσχες, πχ ανάγνωσης ή άλλων δραστηριοτήτων.
Γενικά η έννοια της λέσχης, του κλαμπ, της ομάδας με κοινά ενδιαφέροντα, βρε παιδί μου, μπορεί να είναι κάτι πολύ όμορφο. Άνθρωποι με κοινά ενδιαφέροντα μαζεύονται και ασχολούνται με τα κοινά αυτά ενδιαφέροντα. Τα συζητάνε, τα αναλύουν, τα εξασκούν. Και πάνω σε αυτή τη συνεύρεση κάνουν παρέες, σχέσεις, φιλίες. Συμπαθώ γενικά πολύ και την έννοια του geek, του ατόμου που κάπως εμμονικά βρίσκει ενδιαφέρον σε κάτι και αφοσιώνεται σε αυτό και αλληλεπιδρά με άλλα geeks με ενδιαφέρον στο ίδιο αντικείμενο. Το geekness είναι χαρά της ζωής. Κακώς το έχουμε θεωρήσει κάτι περιθωριακό ή κωμικό. Geeks ήταν όλοι οι μεγάλοι επιστήμονες, για παράδειγμα. Αλλά τελοσπάντων.
Σκέφτομαι λοιπόν ότι τα κορίτσια μας συμμετέχουν ως τώρα μάλλον λιγότερο σε αυτή την έννοια της ομάδας από ό,τι τα αγόρια. Αυτό μοιάζει να στηρίζεται και σε παρατηρήσεις πάνω στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους (με παρατήρηση της συμπεριφοράς μας και σύγκρισή της με άλλα συγγενή είδη, όπως οι χιμπατζήδες και οι γορίλλες, πχ μια πηγή εδώ). Όχι ότι δε μαζεύονται οι γυναίκες, ότι δεν κάνουν παρέες κλπ, αλλά έχω την αίσθηση ότι δεν αλληλεπιδρούν τόσο μεταξύ τους βάσει κοινών ενδιαφερόντων. Τα αγόρια έχουν παραδοσιακά περισσότερους αυτονόητους τέτοιους χώρους, χώρους εξωστρέφειας και αλληλεπίδρασης.
Αυτοί οι χώροι είναι ο αθλητισμός και η πολιτική που έχουν ευρύτατη διάδοση (εξελικτικά αυτό εξηγείται λόγω του ανταγωνισμού για κύρος και κοινωνική θέση των αρσενικών). Δε λέω βέβαια ότι αυτοί είναι ανδρικοί χώροι αλλά είναι “στατιστικά” περισσότερο ανδρικοί χώροι ως τώρα. Επίσης δεν κάνω την εύκολη κριτική ότι αυτοί οι χώροι προέκυψαν από κάποιου είδους συνωμοσία για καταπίεση. Αυτή είναι φτηνή και ρηχή ανάγνωση. Αλλά ας μείνουμε στη βασική παρατήρηση: ότι αυτό συμβαίνει.
Και αναρωτιέμαι, ποιοι είναι οι χώροι οργανωμένης (προσοχή στο “οργανωμένης”) κοινωνικής αλληλεπίδρασης των ανθρώπων γενικότερα εκτός του χώρου εργασίας τους; Πέρα από τον αθλητισμό και την πολιτική (θα βάλω και το συνδικαλισμό μαζί με την πολιτική γιατί έχουν πολλά κοινά) έχουμε πάσης φύσεων συλλόγους, τοπικούς, πολιτιστικούς, εθελοντικούς, έχουμε λέσχες και ομάδες που εστιάζουν σε κάποιο θεματικό ενδιαφέρον, όπως η ανάγνωση ή ένα επιτραπέζιο παιχνίδι, ο χορός, η τεχνολογία, η μουσική και πολλά άλλα, έχουμε τη θρησκεία και την εκκλησία (μην ξεχνάμε αυτές τις τελευταίες, γιατί κάποτε ήταν αυτονόητοι και πολύ επιδραστικοί χώροι κοινωνικοποίησης και δεν έχουν ακόμη εκλείψει, άλλωστε οργανώνουν ακόμη δραστηριότητες συνεχώς).
Βλέπουμε, λοιπόν, ότι οι γυναίκες δημιουργούν αυτούς τους χώρους ολοένα και περισσότερο για αυτές. Με στενοχωρεί βέβαια κάπως που βλέπω αποκλειστικότητες. Πχ πώς θα μας φαινόταν αν ακούγαμε να ξεπηδάνε δεξιά κι αριστερά λέσχες ανάγνωσης ανδρών; Θα το μεταφράζαμε αυτόματα μέσα από το πρίσμα της πατριαρχίας. Προνομιούχοι είναι, το προνόμιο είναι κακό πράμα, καλά κάνουμε να κάνουμε τα ίδια και οι γυναίκες για να ισορροπήσει το πράμα. Ελαφρότητες που δεν αντέχουν να μπουν κάτω από το μικροσκόπιο και δημιουργούν ανταγωνιστικές τάσεις ανάμεσα στα φύλα αντί για τάσεις συνεργασίας.
Το χαίρομαι λοιπόν καταρχάς όταν οι άνθρωποι έχουν ενδιαφέροντα, όταν έχουν κοινά ενδιαφέροντα και γύρω από αυτά δημιουργούν ομάδες και κοινότητες και βρίσκονται μεταξύ τους. Έχετε ακούσει την ευχή “να βρισκόμαστε”; Τι απλή, ανθρώπινη και ωραία. Πάντα ν’ ανταμώνουμε, που λέει και ο Σαββόπουλος. Πώς το επιζητάμε αυτό και πόσο εύκολα το ξεχνάμε και διχαζόμαστε. Αν βρισκόμαστε λίγο περισσότερο έχουμε να κερδίσουμε και η τρισκατάρατη τεχνολογία εκεί θα είναι σύμμαχός μας, γιατί θα μας δίνει τα εργαλεία να το καταφέρνουμε περισσότερο.
Απορώ, βέβαια, λίγο που ένα κορίτσι 21 χρονών (διαβάστε το πρώτο άρθρο) αναζητά ένα χώρο “ασφαλή” για να συνυπάρξει με φίλες. Τι είδους ασφάλεια άραγε ψάχνει; Μεγάλωσε σε μια εποχή που δεν έχει ακούσει τίποτα καλό για την ανδρική φύση. Στα μάτια της οι άνδρες, όταν δεν είναι θύματα κι αυτοί της πατριαρχίας, είναι θύτες, είναι σεξουαλικά αρπακτικά, που θέλουν είτε να την εκμεταλλευτούν είτε να της κάνουν κακό γιατί αυτή είναι η φύση τους και αυτή είναι η κοινωνική προσταγή τους. Μεγάλωσε στην εποχή του metoo, βομβαρδιζόμενη συνεχώς από μονότονα μηνύματα για την κακή και βίαιη και καταπιεστική φύση. Βιώνει την απόγνωση που νομίζει ότι ίσως έζησε η γιαγιά της. Αλλά η γιαγιά της έζησε σε μια τελείως διαφορετική εποχή, όπου οι άνθρωποι, αν εξαιρέσεις ένα απειροελάχιστο ποσοστό τους, αγωνίζονταν για επιβίωση με ό,τι είχαν διαθέσιμο και όπου ο παππούς της στην καλύτερη περίπτωση θα έδινε 2 ή περισσότερα χρόνια από τη ζωή του στο στρατό ή ίσως και την ίδια του τη ζωή του σε κάποιον πόλεμο, ενώ την υπόλοιπη θα δούλευε νυχθημερόν με τα χέρια του.
Στην πιο σύγχρονη, ισότιμη και συμπεριληπτική εποχή της ανθρωπότητας που βρισκόμαστε πρέπει να σταματήσουμε να προβάλουμε το παρελθόν στο παρόν και μάλιστα τόσο μονομερώς και τόσο στρεβλά. Πρέπει να γεφυρώσουμε το χάσμα γιατί σε αυτόν τον πλανήτη είμαστε προορισμένοι να ζούμε μαζί και να συνυπάρχουμε. Εκτός κι αν κάποιος πιστεύει ότι αυτό δεν είναι δυνατό. Εγώ πιστεύω ότι είναι. Πρέπει να δούμε το χάσμα ως πρόβλημα και όχι ως λύση.
[Featured image credit: “The Girls’ Club” by Blue Mountains Library, Local Studies is licensed under CC BY-SA 2.0. To view a copy of this license, visit https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/.]
εκτύπωση Κατηγορίες: απόψεις | rss 2.0 | trackback