Χρόνια Πολλά Ελλάδα
Η σημερινή ημέρα είναι ημέρα γιορτής για την Ελλάδα και την ελευθερία. Ένα από τα πρώτα εθνικά κράτη που ξεπήδησαν μέσα από την οθωμανική αυτοκρατορία με τρόπο καθαρά επαναστατικό. Φυσικά, μια επανάσταση γίνεται από ανθρώπους, και είναι περίπλοκη, όπως ακριβώς και οι άνθρωποί της. Δεν υπάρχουν άγιοι και δεν υπάρχουν δαίμονες. Δεν υπάρχουν ιδανικές καταστάσεις.
Υπάρχουν όμως ιδανικά και υπάρχουν αφηγήματα. Χωρίς αυτά η ιστορία και οι χρήσιμες λεπτομέρειές της δε βγάζουν νόημα μόνες τους. Και, το κυριότερο, το παρόν και το μέλλον δε βγάζουν νόημα.
Αναρωτιέμαι κατά πόσο η έννοια του έθνους κράτους έχει ακόμα ισχύ στις καρδιές των ανθρώπων στις μέρες μας. Κατά πόσο μπορεί να λειτουργήσει ενωτικά. Σήμερα διαβάζω κυρίως πόσο δεν ξέρουμε ιστορία, πόσο ξέρουμε μόνο τους μύθους σαν το κρυφό σχολειό, πόσο δεν ξέρουμε τις γυναίκες επαναστάτριες του 1821. Όλα λάθος.
Και όλα ευθυγραμμισμένα στην ίδια θλιβερή κατεύθυνση της αποφυγής της ατομικής ευθύνης. Κάποιος άλλος πρέπει να μας μάθει ιστορία, τη σωστή, όχι την άλλη, κάποιος άλλος φταίει που δε μας την έμαθε, ίσως το κράτος, ίσως η κοινωνία. Κάποιος άλλος πρέπει να μας ανοίξει τα μάτια, να μας διαφωτίσει! Έτσι γενικά και αόριστα. Πουθενά η ατομική ευθύνη. Αλλά έτσι ξεχνάμε ένα πολύ σημαντικό πράγμα:
Η ελευθερία είναι κατεξοχήν ζήτημα ευθύνης.
Μέσα στην προνεωτερικότητά τους, στη χωριατιά τους, στα προσωπικά τους πάθη και μίση, στις ατέλειές τους, οι ήρωες του 1821 αυτό έπραξαν πάνω από όλα. Άσκησαν την ατομική τους ευθύνη σα να μην υπήρχε άλλη επιλογή. Αυτό ας είναι και το δικό μας κάλεσμα.
Ευγένιος Ντελακρουά, Η Ελλάδα στα συντρίμμια του Μεσσολογγίου
